Nieuws Algemeen

Provençaals Dagboek – juli 2017 Frits Baylé

LS! Wat is het warm! Als je niet hoeft te werken, zoals ik, is dat heerlijk. Een lommerrijk terras, een heerlijk zwembad, een koel drankje. Count your blessings! Maar de scholen dreigen dicht te gaan. En vooral de oudjes moeten voorzichtig zijn. Een voorproefje van wat komen gaat? Wie zal ’t zeggen? Ik niet. Er staan andere zaken op ’t program. Lees maar. FB.

Even afhechten.

Terwijl ik elke dag L’Express op mijn scherm krijg, lukte het me toch het blad links te noemen! Nou, het is zeer liberaal, dat heet hier in Frankrijk rechts. En daar komt het hier vaak ook op neer. Maar ze noemde Macron wel Le Kid, daar zat ik niet naast. Frankrijk

En wat heeft dat jong het goed gedaan! In de eerste ronde van de parlements- verkiezingen al meteen een overweldigende meerderheid te macron dagboekkrijgen. Nou was het absenteïsme groter dan ooit: meer dan de helft van de kiezers bleef thuis. En dat is een veeg teken. Akkoord het was warm en het water lokte. Maar veel ernstiger is het feit dat velen niet meer in de politici geloven. Niet meer in de democratie geloven. Niet meer hoop hebben op een beter leven. In 2007 kregen de Republikeinen (toen de UMP, nu de LR), Sarkozy dus, in de eerste ronde 12 miljoen voorkeursstemmen. In 2012 waren het de Socialisten, Hollande, die 9 miljoen voorkeursstemmen kreeg. En Macron won met 7,3 miljoen stemmen de eerste ronde. In feite koos iets meer dan 10% van alle stemgerechtigden voor Macron…Geen record dus, maar ik blijf blij, het geeft wat meer zekerheid op een stevig beleid…

Van een trouwe lezer kreeg ik een reactie die ik probeer in drie woorden samen te vatten. Daar komt ie:

Met mijn opmerking dat de belastingdruk van 46% in Frankrijk voor een gezin met 2 kinderen de hoogste is in Europa kon hij weinig. Je hebt marginale toptarieven (belasting plus premies) waar Zweden met 56% bovenaan staat en Frankrijk en Duitsland samen op 5 met 45%. Maar als je de belastingopbrengsten (inclusief premies) vergelijkt met het GDP, dan staat Frankrijk op 2 met 44% na Denemarken met 47,2%. En dan kan je ook nog naar het besteedbaar inkomen kijken.

Zijns inziens heb je nauwelijks iets aan deze vergelijkingen. Hoe dan ook wij zijn vindt hij, tegenwoordig allemaal fiscale watjes. Waar zijn de jongens van Jan de Witt gebleven die in 1569 een belastingopstand tegen Spanje begonnen vanwege de invoering door Alva van de tiende penning!! Alva had al in 1568 een honderdste penning ingevoerd (een eenmalige soort van algemene vermogensbelasting) en een twintigste penning (5% bij verkoop onroerend goed; onze overdrachtsbelasting), maar toen hij ook nog met die tiende penning kwam (10% over de verkoop van roerende goederen, eten, drinken, kleding enzovoort; onze BTW) was de Nederlandse maat vol. Ik bedoel maar…Hij kan het weten.

Waar ik ook stil over word.

Ik heb besloten me niet meer door Trump te laten oprijen. Alleen als hij opstapt en wanneer het weer eens echt te gek wordt, zal ik daar gewag van maken. De man deugt niet. Maakt de democratie belachelijk, daarmee zijn land en als wereldleider ook het Westen. Voorlopig ben ik hem dankbaar dat hij de EU-landen wat dichter bij elkaar heeft gebracht en ook de communicatie met Rusland en China voor ons heeft vereenvoudigd. Misschien ben ik zelfs blij dat hij zich niet wil schikken naar het Parijse milieu akkoord: het brengt eens te meer het milieu onder de aandacht en veroorzaakte dat steeds meer mensen zich tegen hem keren. In 2016 werd al voor $300 miljard geïnvesteerd in schone energie. En of we nu wel of niet geloven dat de mens ernstig invloed op het milieu heeft: we gaan gewoon met volle kracht door ons te wapenen tegen de gevolgen van de opwarming.

Eén van de uitdagingen is het wereldwijd zeekeringen aanleggen of verhogen. Jakarta bijvoorbeeld wordt ook bedreigd door de zee. Dijkje leggen, dachten onze ingenieurs. Maar het ligt iets gecompliceerder: niet alleen stijgt het zeewater, maar de miljoenenstad zelf blijkt weg te zakken. En zo stijgt het probleem veruit boven, geloven, geldgebrek en goede wil.

Trouwens dat tekenen van de door Obama voorgestoofde $110 miljard wapenover- eenkomst met Saoedi-Arabië, lijkt me een loos akkoord: Saoedi heeft de grootste moeite het hoofd financieel boven water te houden, nu de olie zo weinig opbrengt. Het land heeft een record schuld van 98 miljard dollar. Dat is maar 20% van zijn GDP, maar ongekend voor wat altijd het rijkste Islamitische land ter wereld was. Om die schuld bijna te halveren zijn de prijzen van sigaretten en soft drinks met 50% verhoogd. Verder hebben alle Golfstaten besloten 5% BTW op diverse consumptiegoederen te gaan heffen.

Ja, de nieuwe erfopvolger prins Mohammed Ben Salman heeft het niet makkelijk. Hij zette een miljarden dollardeel van Aramco in de etalage, investeert in zonne-energie, wil vrouwen wat emanciperen, maar gaat wel door Yemen te bombarderen en nu samen met Egypte en de Golfstaten, Qatar de wacht aan te zeggen. Dat valt te begrijpen vanuit hun angst voor het Sjiietische Iran. Maar ik vermoed ook veel jaloezie: Qatar is door de olie en gasvondsten het rijkste land ter wereld geworden. Het succes van de televisie zender Al Jazeera steekt ook. En Qatar Airlines steekt Emirates Airlines in goodwill naar de kroon. En die voetbalwedstrijden in het verre verschiet…Benieuwd waar dit op uitloopt.

Eind 20ste eeuw was ik in het toen redelijk armoedige Qatar. Sliep in het enige moderne hotel aan het eind van een prachtige palmenboulevard. Het piramide gebouw staat er nog steeds, maar is nu omgeven door vele wolkenkrabbers. Toen ik in 2001 Dubai verliet, had ik na 11 jaar daar te hebben geleefd, nauwelijks over Sjiieten en Soennis gehoord. De aanslag van 9/11 bracht daar verandering in. Ook in ons hele dagelijks bestaan trouwens. Toch denk ik dat de Moslims zelf het zwaarst moeten boeten.

Domme landen, intelligente steden.

Wat dat betreft ligt de grootste onrust haard nog steeds in Afghanistan. Een leger van 300.000 man, geholpen door 8400 Amerikaanse en 4600 NATO troepen bevechten er Taliban, ISIS en 20 van de 98 wereldwijd geregistreerde terroristische organisaties met weinig succes. Bijna 10% van de bevolking, zo’n 3 miljoen Afghanen leven in 40% van de 407 districten waar terroristen het voor het zeggen hebben. Vorig jaar werden 3500 burgers gedood. Sinds 2001 kwamen 2200 Amerikaanse soldaten om en werden er 20.000 gewond. De westers opgeleide en georiënteerde president Ghani doet z’n best, maar buurlanden Rusland, Iran en Pakistan ondersteunen de Taliban.

Toch is er vooruitgang. De Taliban verbiedt televisie en radio. Nu zenden er 80 privé tv-stations en 170 radiostations het nieuws uit. Meisjes waren verboden naar school te gaan. Nu volgen miljoenen daar onderwijs. Met de bouw van een voor de veiligheid belangrijke dam werd in 1970 gestart, maar de oorlog vertraagde de voortgang. Een jaar geleden kwam hij klaar. Het land vierde feest. Met 5000 extra NATO troepen zegt men de terroristen er onder te kunnen houden…

Wat is wijsheid?

In mijn vorige Dagboek stipte ik de opkomst van smart cities aan. En meteen dienen zich vele artikelen aan. Zo leer je dat 80% van alle schadelijke gassen geproduceerd wordt in de steden die met z’n alle slechts 2% van het aardoppervlak innemen. Maar in Frankrijk maakten in 1992 de steden 7% van het grondgebied uit. Nu is dat al bijna 10%. Steden zijn enkele graden warmer dan hun landelijke omgeving. We ademen per dag 15 liter lucht in. Als die verontreinigd zijn komen we dat tegen in de gezondheidszorg. Maar steden zullen ook altijd het doelwit zijn van vijandelijke aanvallen, of dat nu cyber attaques zijn of anderszins.                       

                    Elke stad heeft zijn eigen problemen, hoewel het bevolkingsaantal overal voor de meeste problemen zal zorgen: verkeersstromen, energievoorziening, bevoorrading, vervuiling, misdaad. Volstrekt nieuw te creëren steden zijn het best te besturen. In Zuid Korea is dat Songdo. In China probeert men het in Shenzen bij Hongkong en Pudong, Shanghai’s financiële district. En in Xiongan gaat een stad komen op 2000 km2! In de VS komt in Florida binnenkort de eerste groene stad gereed: Babcock Range op 30.000 hectare grond.

Maar de grootste uitdaging zijn natuurlijk de bestaande monstersteden als  Rio, New York, Londen, maar ook Parijs en Amsterdam. En dus is Amsterdam bezig met Cisco werkcentra te creëren, zodat je met gezamenlijke hulpmiddelen, minder gebruik maakt van de algemene voorzieningen. In Tokyo bouwt men onderaardse parkeerterreinen voor motoren en scooters. De politie van New York heeft IBM een programma laten ontwikkelen dat alle info over moorden in de stad verzamelt en weergeeft. Lyon werkt samen met IBM en Orange om verkeersproblemen op te lossen. Parijs heeft een Seine oever gesloten voor verkeer waardoor heel Parijs in opstand kwam. De invoering van voorruitstickers die kenbaar maken of je wel, dan niet de stad in mag tijdens zware luchtverontreinigingdagen is daarbij natuurlijk geen oplossing. Voor smart cities heb je de medewerking van de bewoners nodig. Dubai laat daarom zijn inwoners meedenken via een klaag- en ideeënlijn, want zegt men: “we focus on happiness, not on technology”. Dat hebben ze daar wel geleerd: communiceren in one-liners.

Summertime and the reading is easy.                 

  ’t Is weer tijd om lekker bij te lezen. Ik kreeg het boek “The Island at the Center of the World”van Russell Shorto in handen (Vintage, ISBN:  1-4000-7867-9). Zoals de cover zegt: The epic story of Dutch Manhattan and the forgotten colony that shaped America. ’t Laat zien hoe welvarend Nederland was in de Gouden Eeuw. Hoe machtig ook. En hoe de geschiedenis ons weggeschreven heeft als grondleggers van modern New York. De Engelsen gingen met de eer strijken, maar het was de Nederlandse volksaard, schrijft de Amerikaan, die aan de wortels van de hedendaagse Amerikaanse geschiedenis ligt. We leren dat Peter Stuyvesant, als algemeen directeur van Nieuw Nederland in dienst van de Verenigde West Indische Compagnie, geen steun van soldaten, noch munitie kreeg van de Nederlandse Staten Generaal. Hier door moest hij, wat een Nederlandse kolonie had kunnen worden, zonder slag of stoot overgeven aan de Engelsen. Wel op voorwaarde dat de bewoners hun bezittingen en grond mochten behouden; dat er vrije handel (op Amsterdam) mogelijk zou zijn en dat er vrijheid van religie zou heersen.

’t Boek sluit prachtig aan bij Geert Mak’s “De Levens van Jan Six”( Atlas Contact ISBN 978-90-450-3184-2). Hierin lezen we hoe modern wij toen al leefden. Hoe liberaal ook. Hoe handel ons leerde dat vrijheid van meningsuiting en religie en groot goed zijn. Hoe wij daardoor ook de intellectuele wereld naar ons toehaalden en de kunst een kans gaven.

En die twee boeken gaven weer reliëf aan Graham Robb’s “De ontdekking van Frankrijk”(Olympus ISBN: 978-90-467-0316-8). Iedereen weet zo langzamerhand hoe gek ik op Frankrijk ben: haar grandeur, haar patrimoine. En dan blijkt dat, dat allemaal eigenlijk pas eind 19de eeuw, handen en voeten kreeg. De stoommachine en daarmee de trein en de industriële revolutie, ordende de samenleving, het land. Akkoord, Napoleon zette de eerste belangrijke stappen. Maar van een natie, één volk, één cultuur, één taal was nog maar nauwelijks sprake. Frankrijk was met een rijtuig 3 weken breed en 3 weken lang. Robb beschrijft een troosteloos landschap, verlaten, arm. Vijandig ook: tijdens de Franse Revolutie woonde nog steeds 80% van de bevolking, arm, angstig en daarom vijandig, weggedoken in niet veel meer dan stallen voor een enkel beest en zijn eigenaar. In 1850 leeft 75% van de bevolking in communes van minder dan 2000 inwoners. Het was de gigantische grootte van het land, waardoor het vormen van één “natie”zoveel tijd nam. Zelfs de rivieren worden gescheiden: 550 km recht onder Parijs ligt de natuurlijke waterscheiding, waardoor de Loire 1000 km lang naar de Atlantische Oceaan kronkelt terwijl 50 km verderop de Rhône naar de Middellandse Zee stroomt! In Nederland liggen Amsterdam, Haarlem, Leiden, Den Haag, Breda en Utrecht dicht bij elkaar, waardoor cultuuroverdracht vanzelfsprekend was. In Frankrijk had Parijs in 1801, 550.000 inwoners, zo’n 2% van de totale Franse bevolking en meer dan het totaal in de zes grote steden Marseille, Lyon, Bordeaux, Rouen, Nantes en Lille! Daar en in de kastelen langs de Loire ontstond waar we nu nog trots op zijn. Dat alles werd zo goed en vooral zo kwaad als het kon, door de Kerk en de Koning bij elkaar gehouden.

Zo werd al in 1539 bij het edict van Villers-Cotterêts het dialect rond Parijs tot officiële taal uitgeroepen. En in 1635 is het Richelieu die vindt dat er maar eens de hand aan die taal gehouden moet worden en richt de Académie Française op. Maar in 1794 spreekt maar 11%, 3 miljoen mensen, zuiver Frans. In 1880 waren dat er 8 miljoen, nog geen 20% van de bevolking! Voor elke boekhandel in Parijs waren er dan ook 100 restaurants. Het werd wat beter toen in 1882 het gratis verplicht onderwijs werd ingevoerd en Frans op het leerplan stond. Maar er waren wel 50 hoofd- en honderden subdialecten, zogenaamde Patois.

Met de Franse Revolutie in 1789 eindigt de Franse prehistorie meldt Robb. En inderdaad in 1790 wordt het decimale stelsel ingevoerd en het land verdeeld in 96 departementen, 22 régions, 3876 cantons, 329 arrondisements en meer dan 36000 gemeenten. Nog steeds zorgt dat voor een overmacht aan ambtenaren! En Parijs was al sinds 1768 het centrum van de aarde: op het plein voor de Notre Dame vinden we nog steeds het Point Zéro, van waar alle afstanden werden gemeten. Maar zoals een vriend van mij schreef: de bestorming van de Bastille was gewoon een jatpartij. Een stelletje ongeregeld had kruit nodig voor eerder gestolen musketten. En de gevangenen die werden losgelaten waren 4 valsemunters, 2 gekken en een graaf die zou zijn opgesloten op kosten van zijn familie vanwege seksuele aberraties. De 2 gekken werden later weer opgesloten in een asiel… Niks “het volk”. Trouwens men hoorde er 800 km verderop in Béziers pas 7 dagen later van.

Er was natuurlijk reden genoeg voor opstand: de helft van de bevolking was arm en behoeftig, de belastingen waren zwaar, het corvee van verplicht wegherstel, 40 dagen per jaar te zwaar, troepen werden verplicht ingekwartierd en ga maar door. Dus werd nog het zelfde jaar de Déclaration de l’Homme et Citoyens aangenomen. Niet dat die zorgde voor gelijke rechten. Vrouwen moesten zeker tot 1900 voor bijna alle werk opdraaien. De man was “vous”, de vrouw sprak je aan met “tu”. In de koloniën bleef de slavernij ingesteld. Wat Rechten van de Mens? Wat emancipatie?

Maar eind 19de eeuw is de vooruitgang niet meer tegen te houden. Oké, Frankrijk wordt jammerlijk in de oorlog van 1870/71 door Duitsland verslagen. De oorlog die nu als “de vergeten oorlog” met een expositie tot 30 juli in het Musée de l’Armée Invalides in Parijs te zien is. Frankrijk verliest, Elzas, Lotharingen en zijn gezicht. Maar goed: in 1860 werd Nice en Savoye, deel van Frankrijk. Maar nog steeds was zo’n 50% boer, hoewel nu 25% in de industrie en slechts 14% in de handel werkte! Dat alles verhindert Haussmann niet brede boulevards met majestueuze gebouwen en snelstromende riolen te creëren. De Belle Époque die ons naar de eerste Wereld Oorlog zou voeren.

Uit dat Frankrijk is het huidige Frankrijk gegroeid. Uitvinder van de Concorde, de TGV, de péage, voorop bij kernenergie, met een gigantische auto-industrie en een geduchte oorlogsindustrie. Dat land moet Macron nu weer opstoten. Hij kreeg 359 zetels in het parlement, minder dan voorspeld, maar een ruime meerderheid die hem veel macht en slagkracht geeft. In september wordt de senaat gekozen, eerst dan weten wij of hij echt kan gaan regeren. Zijn kabinet bestaat uit 20 ministers, de helft mannen, de helft vrouwen. Door salarisfraude moest Bayrou voorzitter van bondgenoot Modem met twee partijgenoten het kabinet verlaten. Jammer, want het gaat zo goed. Maar de vakbonden maken zich op voor de strijd. Macron ook.


Over de auteur

Redactie FANF

2 Berichten

Laat een bericht achter