Nieuws Algemeen

Occitaans Dagboek
september 2021

Slavernijmonument Amsterdam, foto Ceescamel

 

Door: Frits Baylé.

Stoom afblazen.

Even stoom afblazen! Ik heb de burgemeester van Amsterdam best hoog zitten. Intelligent, kritisch, van nu. Maar nou ging ze excuses aanbieden voor de slavernij die onder het Amsterdamse stadsbestuur in onze ‘Gouden Eeuw’ zo welig had getierd! “Excuses”. Excuses bied je, biedt een groep, een volk, een bestuur, zélf aan, oog in oog met degene, degenen, die jíj onrecht hebt aangedaan. Niet eeuwen later. Nú is het goed het onrecht te herkennen, het af te keuren, stappen te ondernemen dat onrecht in de toekomst te voorkomen. Als er nu mensen zijn die onder die slavernij van toen lijden, dan lijden zij onder de ongelijkheid nú, die discriminatie veroorzaakt. Kijk, daar kan je je excuses voor aanbieden. Dáár kan je iets aan proberen te doen.
“Sorry is verstand dat te laat komt”, hoorde ik ergens. En zo is het. Te laat. Maar ook gevaarlijk. Het is dat ‘Gutmenschen’ gedrag, dat je minstens kriegel maakt, maar velen ook doet afhaken, zich verzetten in een populisme, dat wanneer het zich bundelt, tot minimaal oprichting van partijen als Forum of Gilets Jaunes kan leiden, maar ook tot agressie, rellen, zelfs moord en doodslag.
De ‘Zwarte Pieten’-discussie is ook zo’n onderwerp dat de Nederlandse gemeenschap schade doet. Ik kwam zelf tot de conclusie, dat er inderdaad mensen lijden onder onder het fenomeen. Maar ook dat het verkleuren van de Pieten de kindervreugd niet schaadt. Dus mag dat ‘zwart’ best wat minder, wat anders. Maar grote groepen Nederlanders kunnen die redenering niet volgen, met verdeeldheid, nijdigheid of onverschilligheid tot gevolg.
Kijk, de NS mag zijn excuses aanbieden voor het vervoeren van de Nederlandse Joden naar de concentratie kampen, bijna een mensenleven na die misdaad. Waarbij men zich, voor dat te doen, zeker heeft afgevraagd onder welke omstandigheden men tot het vervoer besloot. Hoor ik net, uit zeer betrouwbare bron, dat de NS met dat vervoer miljoenen guldens heeft verdiend! Dus excuses lijken mij het minste dat dan op z’n plaats is…
Wat een bijzonder woord trouwens “concentratie” kampen. Komt het van ‘verzamelen’ of van ‘je richten, je focussen’? Hoe dan ook het verborg de ware opzet van de kampen: uitroeiing van het Joodse ras en daaraan mee te hebben geholpen, doe je niet af met excuses.

Nog meer stoom!

Als, zoals ik in Dubai heb meegemaakt, dat dienstmeisjes bij Arabische gezinnen werden geknecht, of dat arbeiders onder verschrikkelijke omstandigheden moesten leven en werken, dan zijn, samen met verbetering, daarvoor nú excuses op z’n plaats. Natuurlijk, zij kwamen vrijwillig, maar wel op valse informatie. Als zij dat niet met de dood moesten bekopen, dan kozen velen nog voor dat leven, dat vaak beter was dan dat thuis. Maar het kan niet. Laten we het daarover eens zijn.
Weer anders ligt mijns inziens het gebruiken van kleine, lichte Pakistaanse jongetjes als kamelen jockeys. Zij kregen onderdak, voeding, scholing en tijdens de races op vrijdag waren zij de ‘helden’. Zij zijn nu onder aandrang van de publieke opinie vervangen door levenloze robots. Jammer en niet nodig, want de verschrikkingen van thuis misten ze niet.
De VOC-slavernij, evenals het neerhalen van monumenten van historische grootheden, die door de tijd door de mand gevallen zijn, behoren tot de categorie ‘geschiedenis’. En zoals mijn geschiedenisleraar Canters al zei en ik al eerder herhaalde: “Wie geen geschiedenis leert is dom. Wie niet ván de geschiedenis leert is nog dommer.” Wij moeten ervan leren en het niet uitgommen met wat goed bedoelde excuses en helemaal niet met het vernielen van die standbeelden.
En nu ik toch bezig ben: ‘zwart’ in plaats van ‘neger’ en ‘wit’ in plaats van ‘blank’, vind ik, zoals al eerder in deze Dagboeken georeerd, ook niks. Niet alleen omdat maar weinig blanken, wit zijn en maar weinig negers, zwart, maar vooral ook omdat zwart/wit in onze taal de duidelijkste tegenstelling aanduidt. En nog meer omdat mijn gevoel voor de Nederlandse taal, dat ik toch wel heb, bij het gebruik van het woord ‘neger’ geen enkele negatieve connotatie doorkrijgt. Da’s wat anders bij ‘nikker’, een woord dat ik dan ook nooit zal gebruiken (terwijl ‘nikkertjes’ weer heel intiem klinkt)!

Summertime, and the living was not easy!

Het is duidelijk zomertijd. De bladen zijn minder dik, minder breed van informatie. Maar Le Figaro had een interessante serie artikelen over Tocqueville, die in 1831 naar de VS reisde, om in een tocht van negen maanden het land te doorkruisen om de revolutionaire opzet van de gevangenissen en het Amerikaanse gevangeniswezen te onderzoeken. Hij ontmoet er de eerste democratisch gekozen President Andrew Jackson, die als generaal beroemd en geliefd werd, toen hij in 1814 New Orleans op de Engelsen heroverde. Tocqueville noemde hem ‘de slaaf van de meerderheid’ in zijn beroemde boek ‘De la Démocratie en Amérique’.
In dat boek vertelt hij ook over de negers die als slaaf verkocht werden om de hoek bij het Capitool, nadat zij dit eerst met eigen hand hadden gebouwd… Het Capitool, symbool van vrijheid en democratie, vraag maar aan Trump. Excuses voor wat toen gebeurde? Nee straf: racisme, discriminatie, vaak beantwoord met bloedige onrust!
Tocqueville noemt ook de invloed van de godsdienst in de houding ten opzichte van minderheidsgroepen als de African-Americans (wat wel een mooi woord is!). Amerikanen waren van oorsprong (laten de Indianen dat niet horen) ‘White & Protestant’ en uitverkoren. Uitverkoren boven ongelovigen en andersgelovigen. Zolang je geen minderheid vertegenwoordigt, speelt dat in je voordeel. Bij minderheidsgroepen zoals de Joden, wekt ‘Het Uitverkoren Volk’ juist jalousie op en agressie. Toen wat later uit Italië en Ierland de ‘Roomse Uitverkorenen’ kwamen, vonden zij samen met Joodse immigranten weinig plaats in de blanke protestantse maatschappij en was de onderwereld, de maffia, een lucratief alternatief. In het protestantse Nederland was dat de (textiel) detailhandel. De neger moest het aan alle kanten, van alle kanten, ontgelden met slavernij als uitgangspositie…

Je zal maar op die Stoel zitten!

Wie deze Dagboeken regelmatig leest, weet dat ik weinig op heb met religie. Misschien is het beter te zeggen: met de Kerken en hun uitleg van hun religie en de dagelijkse praktijk. Dat het Vaticaan dan ook ‘fout’ zou zijn geweest in de oorlog, was voor mij geen bijzonderheid. Laat nu net de archieven van ‘Rome in de Tweede Wereld Oorlog’ zijn vrijgegeven en wat blijkt: Paus Pius heeft alles gedaan om vooral ook de Joden van de dood door het naziregime te redden en een veilig onderkomen te verschaffen. Dat mag best eens gezegd worden. Hoewel het raar is, dát het gezegd moet worden.
Nou ook weer niet zo raar. Want de huidige Paus Franciscus, toch een goedaardig man, verklaarde dat de heiligverklaring kan worden verwacht van Robert Schuman, die samen met, zoals Le Figaro schrijft, twee andere fervente katholieken, Gaspari en Adenauer, aan de wieg stond van een Verenigd Europa, wat alweer volgens die krant een ‘projet est d’inspiration foncièrement chrétienne’. Dan breekt mijn klomp. Ach, dat ze Europa een christelijk tintje willen geven à la! Maar die heiligverklaring: we weten toch dat al zeker sinds een eeuw geen heiligen meer worden aangemaakt!
De Heilige Stoel onderstreept dat nog eens, nu nummer drie in de Vaticaanse hiërarchie Kardinaal Angelo(!) Becciu (73) samen met tien anderen verdacht wordt van dubieuze vastgoed investeringen. Maar hij stelt slachtoffer van een complot te zijn. Het artikel daarover meldde trouwens ook dat Rome 4051 gebouwen in Italië bezit en 1120 buiten Italië. Verder zou er ook nog een fonds van 600 miljoen euro bestaan. Ik herinner mij, in de 80er jaren dacht ik, dat De Kerk bijna failliet dreigde te gaan. Nou daar is geen sprake meer van. Voor een wereldmacht zijn zulke appeltjes voor de dorst echter een peulenschil, maar je moet er wel goed mee om gaan weten we sinds Adam.
Ook best om te noteren: Franciscus wil de Latijnse mis afschaffen en overgaan op een mis in de moedertaal! Dat geeft hier in Frankrijk nogal wat beroering. Als ongelovige heb ik daarover geen echt oordeel. Voor niet-latinisten moet zo’n Latijnse mis hoogstens ‘betoverend’ zijn. Maar als je boodschap niet begrepen wordt, ben je behoorlijk ver van huis. Dat dacht het Louvre ook en besloot alle Romeinse cijfers te vertalen naar onze ‘eigen’ cijfers. Dus Louis XIV wordt nu Louis 14. Dat krijg je als onderwijs een ondergeschoven kindje is.

Faits Divers.

Weet u nog: Brexit, vooral ook omdat Engeland zijn eigen grenzen wil beschermen tegen al die ongewenste immigranten. En wat lees ik: Frankrijk gaat Engeland helpen de kusten van het eiland migrantenvrij te houden, door meer patrouilles in het Kanaal. Tot nu toe wisten al 8.416 asielzoekers dit jaar het Beloofde Engeland te bereiken. Reden voor Johnson, de Fransen om hulp te vragen. Die geven ze graag. Tegen betaling.

Volkswagen heeft de Franse autoverhuur business Europcar na 15 jaar weer teruggekocht. Dat kost ze 2,9 miljard, wat meer dan het dubbele is van wat zij er in 2006 voor kregen. Maar ze krijgen daarmee nu een wagenpark van 350.000 auto’s in 140 landen. Nou zaten ze daar niet op te wachten. Wel op dat netwerk wat het straks mogelijk maakt hun elektrische auto’s makkelijk af te zetten. De overname zal ook wel ingegeven zijn door de terugval in de aankoop van nieuwe auto’s. In Frankrijk is die markt met dik 35% geslonken. Maar nog belangrijker lijkt mij de duidelijke trend die zij onderkennen: het bezit van een auto, is minder belangrijk geworden dan de kosten per gereden kilometer. De heilige koe, is een vervoermiddel geworden. En zo hoort het ook. Hoewel. Hij moet er wel lekker uitzien, vind ik. En dat vond ik al in de 60er jaren toen Simca zijn reclamecampagnes afsloot met de zin “Wat wordt het mooi op de weg!” Die blijdschap is wat minder tegenwoordig. Maar wat kunnen auto’s er toch prachtig uitzien.

Dan valt je de hele pagina op die grootgrutter Leclerc hier gebruikte om te vertellen dat je bij hen al voor 4 euro per dag een auto kan huren. Da’s een koopje! Tot dat je in dezelfde krant een advertentie leest van Citroën. Voor 89 euri per maand heb je al een klein Citroëntje… En dan realiseer je je dat €4 x 30dagen, 120 euro is! Goed je hebt een aanbetaling bij Citroën. En goed, je zit er 48 maanden aan vast en niet één dag, of een lekker lang weekend. En dan realiseer je je dat de mens toch, misschien wat langzaam, maar toch aan ’t veranderen is.

We realiseren ons vaak niet dat we zelf ook CO2 vervuilers zijn. Van autorijden weten we het. Als u een Renault Megane rijdt komt er per gereden kilometer 130 gram CO2 vrij. Maar 10 SMSjes verzenden staat gelijk aan 1 meter rijden met die Renault. En een mailtje verzenden staat gelijk aan 30 meter rijden. Maar een uurtje Netflix kijken op uw smartphone begint al aan te tikken: 92 meter rijden. En datzelfde uurtje op uw tv: 161 meter. Ach ’t is zonde, maar ‘t moet kunnen. Maar 10 minuutjes naar de onzin op TikTok kijken moet verboden worden: 386 meter rijden in een Megane. Meer dan zonde. Dat vindt China ook van de enorme energiebehoefte voor het creëren van bitcoins en heeft daarom het onderzoek naar de invoering van een officiële digitale yuan op een laag pitje gezet. En terecht. Intussen worden toch steeds meer banken en regeringen warm voor een ‘eigen’ legale, bovengrondse, minder fluctuerende, gegarandeerde bitcoin. Hopelijk houdt de gigantische elektriciteitsbehoefte voor het ‘mijnen’ van de munt hen tegen.

De Hoge Raad voor het Klimaat stelt dat 2/3 van de Fransen al sterk door de klimaatveranderingen wordt bedreigd. Als niet snel de CO2 uitstoot wordt teruggebracht, zal aan ’t eind van de eeuw het in de Franse steden 4 graden warmer zijn en in de Alpen en Pyreneeën zelfs 6 graden. In de periode van 2015 tot 2020 zijn hier bijna 10.000 mensen aan de hittegolven bezweken. In totaal vielen 2791 dagen onder code oranje of rood wat neerkomt op bijna één maand per jaar! Die warmte deert mij niet erg, wel verdriet mij de regen, die nu hier regelmatig valt, terwijl het vroeger tussen 15 juni en 15 augustus lekker droog was! Nou mag ik niet klagen, als je ziet wat water in Limburg en buitenlandse omstreken deed! Hier in Frankrijk lees je alleen over de Belgische en Duitse nood. Zelfs de oplossingen die wij in Nederland hebben gevonden, komen niet aan bod. We zijn hier vaker hardleers.

In mijn vorige Dagboek schreef ik dat ik op de Nederlandse televisie had horen zeggen dat Covid wereldwijd 4 miljoen doden heeft gekost, terwijl The Economist dat dodental op 11 miljoen schatte. Nu verklaart de Indiase regering dat daar 4 miljoen ‘excess death’ te betreuren waren. Dan lijkt de schatting van de Economist betrouwbaarder, vooral nu zij die heeft bijgesteld op 14 miljoen. En we zijn er nog lang niet, want slechts 11% van de wereldbevolking is volledig gevaccineerd. Voor de ‘rijke’ landen is dat zo’n 33%, voor de armste nauwelijks 2%…

Macron gelooft ook in kernenergie als oplossing voor de elektriciteitsvoorziening. De EDF (100% staatseigendom) zorgt daarvoor. Zoals ik al meldde: 76,5% is nucleaire energie, maar ook komt 13,6% door zon en wind, 8,4% door gas, 1% olie en 0,4% komt nog van steenkolen. De EDF is niet alleen distributeur van elektriciteit, zij produceert het ook. En juist daar voor zijn nu veel investeringen nodig. Niet alleen in Frankrijk, ook in Engeland waar de Chinese partner van EDF bij de bouw van drie kerncentrales is ontslagen. Engeland krijgt momenteel maar 17% van zijn energiebehoefte uit atoomenergie. Trouwens ook de Chinese deelname in het aanleggen van een 5G netwerk is daar stopgezet. Hongkong en de onderdrukking van de Ouïgours worden als officiële reden voor deze stap genoemd, die een einde maakt aan Johnson’s korte flirt met China.

Een boek van twee Canadezen, ‘Planète Vide’, stelt dat de groei van de wereldbevolking de 9 miljard mensen nooit zal overschrijden, dit ter geruststelling van één mijner lezers en ook van mij. In 2040 zal de teruggang al beginnen. Ook de Deutsche Bank voorspelt dat in 2055 de top van 8,7 miljard zielen zal bereikt zijn en eind 21ste eeuw zal zijn teruggelopen tot 8 miljard. De VN heeft dan ook zijn groeivoorspelling naar beneden bijgesteld. De verstedelijking, onderwijs en de emancipatie van de vrouw worden als belangrijkste redenen gezien. Daarbij komt dat ook in ontwikkelingslanden deze neergang zich voordoet: in Brazilië is de voortplanting coëfficiënt 1,8, in Thailand zelfs 1,5! Het wachten is op de Afrikanen en Moslims. Een trouwe lezer memoreert in dit verband, de ongelijke verdeeldheid op aarde: 142miljoen Russen op 17 miljoen km2 land en 1400 miljoen Chinezen op 10 miljoen km2. En dan noemt hij nog niet, wat ik een tijdje geleden wel deed, de Afrikanen op hun onontgonnen vierkante kilometers. Ontginning, bewatering, bebouwing, bebossing, bescherming van die gebieden, waar dat mogelijk is, zou denk ik een decimering van de wereldbevolking niet eens nodig maken om welvaart, welzijn, klimaatverbetering en voedselvoorziening in balans te brengen. Een mooie gedachte aan het einde van deze wel zeer vroege septemberaflevering.

Foto door Ceescamel licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International license