Nieuws Algemeen

Occitaans Dagboek – november 2019 Door: Frits Baylé

Patrimoine

LS! ’t Lijkt erop dat we nu echt de winter in gaan. Van oudsher altijd een periode van huiselijke gezelligheid, “met de voetjes bij het vuur!” Helaas zien de politici ander vuur.                                                                  

Wat is dat toch? Dat verlangen naar dat wat geweest is. Niet alles dat geweest is natuurlijk, maar die vaak kleine dingen. Dingen, momenten, mensen ook en situaties die decembervoorbij gingen. Maar wel bleven hangen. Een foto in Le Figaro was de reden dat ik nog geen paar dagen na het mailen van mijn oktober Dagboek, alweer begon aan dit van november.

Een foto over de volle breedte in het blad van de leeszaal van de bibliotheek Sainte-Geneviève in het 6de van Parijs vlak bij de Sorbonne. Lange rijen leestafels met witte leeslampen, omlijst door vele rijen boeken. Gebouwd in 1850 om twee miljoen boeken, waaronder zeer kostbare, te herbergen en elke dag weer plaats te bieden aan 700 lezenden, lerenden, studerenden.  

De kop deed de rest: ‘À la recherche de l’âme perdue du Quartier latin’. En dan volgt er een prachtig geschreven en goed gedocumenteerd verhaal over het studentenkwartier, het Quatier latin, in Parijs, waar eigenlijk alleen in de bibliotheek Sainte-Geneviève de tijd bleef stilstaan.

Veel toeristen natuurlijk; het studentenblad loopt over van de modeadvertenties; de polytechnische school is verdwenen en daar voor in de plaats kwamen Burger King en McDonald’s. In de Rue Monsieur-le-Prince waren in 1976 26 boekhandels gevestigd, nu alleen nog die van You Feng een Chinees die ook nog boeken uitgeeft. Vroeger in een oplage van 1000 tot 5000 exemplaren, nu zijn dat er 100, soms 300. Een paar jaar geleden was ik er nog en bezocht een drukkerijtje dat beroemde boeken en studieboeken herdrukte in een oplage van één. Want dat kan, kon, daar toch maar allemaal.

Simone de Beauvoir zat er in de Jardin du Luxembourg en zag er de “de schaduwen langer worden en de vlinders vliegen”. Jean-Paul Sartre werd er elke morgen wakker in een “stupeur de joie”. Maar ook Ernest Hemmingway sloeg er zijn whisky achter over. En ik, na een avond in de jazzkelders en veel bier (wijn zat in te kleine glazen en was dus te snel op) even plassen tegen het dichtgetimmerde Gare d’Orsay , wat nu, dat wel, het prachtige Musée d’Orsay is geworden. Patrimoine. In 1958 durfde je er nog tegen aan te plassen. ’t Ging om morgen, niet om gisteren.

 

Baldadig.

De laatste tijd heb ik dagelijks, soms wel tweedagelijks, mailcontact met een vriend in Marseille. Hij schrijft hoe de mistral daar waait en ik vertel hoe de vlag hier in de Aude er bij hangt. Dat ontaardt soms in baldadige uitschieters. Dat kan ook niet anders, wanneer de leider van deze wereld, Donald Trump, twittert: “If Turkey does anything that I, in my great and unmatched wisdom, consider to be off limits, I will totally destroy and obliterate the Economy of Turkey”. Las net ook dat hij in zijn eerste 1000 dagen, 13.500 misleidende berichten en leugens de wereld in bralde! En dan die brief aan Erdogan (nog zo één!), de kranten publiceerde hem niet omdat ze niet geloofden dat zoiets uit Het Witte Huis kon komen. Dat is allemaal zo eng, dat je alleen maar zenuwachtig lachend tot baldadigheid kan overgaan.

Zo kwamen we tot de conclusie dat Frankrijk behoorlijk aan het inslapen is. En dat wij het land moesten wakker schudden. Nou valt die slaperigheid best mee, vooral als je leest dat half Brussel genoeg heeft van ‘kingmaker’, wat zeg ik ‘queenmaker’ Macron’s manipulaties waardoor Frans Timmermans aan het kortste eind trok, mevrouw Von der Leyen aan het roer kwam, mevrouw Lagarde directeur van de Centrale Europese Bank wordt en meer van dit soort bewegingen. Maar hij moet nu wel in het stof bijten door de afwijzing van mevrouw Goulard als Frans Commissielid. Gewoon obstructie, verzet tegen de stuwende kracht achter het samengaan van de liberalen en En Marche in de nieuwe groep ‘Renew Europe’.

Maar goed. Ik moest maar, vond mijn vriend in Marseille, dat was m’n vak immers geweest, een naam voor onze Beweging verzinnen. Die kwam snel: EUtopia! Hij zou de Kas wel onder z’n hoede nemen. Oké, dan neem ik de Belastingdienst voor m’n rekening. Maar dat bleek hetzelfde te zijn verzekerde hij me. Nou en zo meer.

Alsof onze mails gelezen werden, gaf Le Conseil d’État een rapport uit waarin de politieke experimenten tussen 2003 en nu werden geteld. In totaal 269. Van voetgangers camera’s tot culturele paspoorten. Maar ook de RSA, de Revenu de Solidarité Active uit 2007, waarbij zo’n 2,5 miljoen Franse werklozen een minimum inkomen wordt gegarandeerd. Hoe dan ook 116 experimenten werden uitgevoerd, 130 moeten nog verder worden ontwikkeld, terwijl 23 zijn afgebroken. En wat zien we? Tussen 2017 en juni 2019 kwamen er 103 staatsexperimenten tot stand. Macron zat dus niet te slapen.

Toch noopt zo’n mailwisseling je ook, bij wijze van uitzondering!, tot min of meer zinnig nadenken. Nu ook weer: Erdogan. Waar komt die machtswellust vandaan? Die zin in veroveren, doden ook. Het zit ook in dieren, dus het zal er wel bij horen. Ik geloof al jaren niet meer dat ”in ‘t eind de zachte krachten zeker zullen winnen”. Maar sinds Harari de Homo Deus heeft ontdekt, moet er toch een remedie te bedenken zijn. Alles begint natuurlijk met het veel gelauwerde woord ‘ambitie’. En in de sport met ‘Goud’. ‘Zilver’ betekent dat je verloren hebt! Failliet gaan is vaak het einde van respect. Aardig dat juist in de VS men daar makkelijker mee om gaat: “Dust yourself off and start all over again” zong Frank Sinatra en die kon het weten.

Maar waar komt die aversie vandaan tegen het Tweede zijn, in plaats van Eerste? Voor mij is het ’Afgunst’. En dat leidt je dan naar het woord ‘Ongelijkheid’. En dan weet je het: de zachte krachten zullen nooit winnen, zolang er mannen en vrouwen bestaan, blanken en zwarten, hetero’s en homo’s, mooi en lelijk, Turken en Koerden, dom en knap en vooral Christenen en Moslims om over Joden maar niet te spreken                

Een prima column door Kapé Breukelaar in het Nyenrode alumni magazine ‘Van Verre’ laat die ongelijkheid aardig zien: de rijkste 10% van de Nederlanders bezit na aftrek van schulden iets meer dan een miljoen euro’s. De 90% anderen bezitten, gemiddeld, 64.000 euro’s. En, zo stelt hij, via de belastingen en rijksuitgaven wordt iets gedaan aan die ongelijkheid. De 25% best verdienende huishoudens betalen 2/3 van de inkomstenbelasting, het minstverdienende kwart nog geen 3%. Alles bij elkaar levert dat 305 miljard op, met 295 miljard aan uitgaven.

Zijn verhaal had meer aardige cijfers, die ik in Frankrijk niet altijd tegen kom, dus ik noem ze even. Onze staatsschuld is 400miljard (die van Frankrijk, met 4x zoveel inwoners, zo’n 2200miljard, wat neer komt op 5,5x zo veel schuld – fb). Hij verdeelt dat over alle Nederlanders, zodat de ongelijkheid verder wegvalt en komt zo op 23.000 euro staatsschuld per Nederlander     (€ 33.000 per Fransman – fb). Maar die Nederlander heeft, alweer gemiddeld, 44.000 aan particuliere schulden. Maar zowel de Overheid als de Nederlander heeft daar forse bezittingen tegenover, die die schulden ruimschoots overtreffen. Gemiddeld heeft de Nederlander 100.000 aan pensioenvermogen, 80.000 aan eigen woning, 20.000 aan spaargeld en 7000 aan effecten.

Wat knarsten de Duitsers toch weer? Die steinreiche Holländer. Ja, ja. Zijn kolom gaf meer informatie en werkte toe naar een andere conclusie , maar ik laat het hierbij.

 Even afhechten.

Het werd geen Fransman die de Nobel Prijs voor Literatuur dit jaar won. De Poolse Olga Tokarczuk wel, met onder andere de roman ‘Maison de jour, maison de nuit’ en de Oostenrijker Peter Handke ook, die onder meer ‘Mon année de la baie de personne’ schreef. De Zweedse jury werd eerst een beetje verdacht wat erg ‘Europees’ te worden met 83 Europese winnaars op 115 in de loop der jaren uitgereikte prijzen. Maar gelukkig kon ook een werkelijk bezwaar worden opgediept: Handke had met zijn boek “Journey to he Rivers: Justice for Serbia” Milosevic en zijn genocide verdedigd “een belediging voor de slachtoffers van zijn genocide”. Zelf zie ik er vooral de politieke opzet in, om schrijvers uit twee steeds meer afdrijvende Europese landen binnen de kring te houden. Dat geldt, wat mij betreft en da’s niet meer dan speculeren, ook voor de Nobel Vredesprijs winnaar, de Premier van Ethiopië, een land dat zich steeds dichter in de armen van China nestelt. De hoop dat Cees Nooteboom ooit zal worden verkozen wordt wel met het jaar kleiner. Maar dat geldt ook voor de Franse genomineerden als Adonis (89 jaar), Kadaré (83) en Kundera (90) na prijswinnaars Le Clézio en Modiano.

Maar niet getreurd: de prijs voor Economie werd met twee Amerikanen gedeeld door de  jongste (46), eerste Française, ook nog Protestantse (meldde de krant!) econoom en volgelinge van de eerdere Economieprijs winnaar Piketty (u weet wel van de ongelijkheid!): Esther Duflo. Zij verdiepte zich vooral in de strijd tegen de armoede. Over ongelijkheid gesproken!

 Het afscheid van Chirac, die nu naast zijn in 2016 overleden dochter Laurence op het Cimetière Montparnasse ligt begraven, leverde naast veel gedenkschriften één prachtige advertentie op. Van Citroën. Een close up van Chirac zwaaiend uit een raampje van een nauwelijks  herkenbare Citroën en de tekst “Bonne Route Monsieur le Président”.

Voorbij.

 Wat blijft is de onrust rond het onderwijs. Nu weer de kosten. Waarom geen kosteloos onderwijs, vragen de studenten zich af. Maar ook de beslissing dat buitenlandse niet uit de EU komende studenten 3000 à 4000 euro moeten gaan betalen, terwijl het hun Franse medestudenten niet meer dan 180 euro per jaar kost, enerveert de gemoederen. Zij zien er in het steeds rechtser wordende Frankrijk een verdekte manier in om immigranten te ontmoedigen. Le Conseil d’État verweert zich echter, door er op te wijzen dat de reële kosten per student €11000 zijn. Count your blessings Franse studenten, zou ik zeggen.

Dat geldt straks ook voor studenten die meer kans gaan krijgen op een beurs voor studie aan de zo elitaire opleidingen als de Polytechnique (nu 12% beursstudenten straks 24%) en HEC (nu 19% met beurs). Voor een betere ‘mixité sociale’, waarbij je je afvraagt of daar ook immigranten bij horen. Met die beurzen komt voor een deel, een antwoord op de ongelijke kansen van vroeger om na de studie binnen te treden in de hoogste politieke regionen.

 Nieuwe kansen worden ook in het caféwezen en landelijk Frankrijk geschapen. Frankrijk telde in 1900 500.000 bistrots, cafés, zo je wilt kroegen. In 2016 waren dat er nog maar 38.800! Da’s niet slecht zult u denken, want daarmee wordt ook het alcohol gebruik minder en daarmee waarschijnlijk ook het aantal verkeersongelukken. Maar er is ook een andere kant. Die cafés geven wel aan 18000 mensen werk en zetten een kleine één miljard euro om. In een land waar de werkloosheid maar nauwelijks wil zakken kan je daar niet om heen.

Maar een veel belangrijker argument werd het feit dat in 26.000 van de 35.000 gemeentes er nu helemaal geen cafés meer zijn. En dat versnelt vereenzaming en het wegvallen van de gemeenschapszin en daarmee de leegloop van veel (landelijke) gemeentes. En dus stelt de groep SOS, die strijdt tegen buitensluiting en vereenzaming, voor 1000 cafés opnieuw te openen voor een ‘verre de contact’. Ik geef ze een goede kans omdat het inspeelt op Macron’s Grote Nationale Debat om de buitengewesten er weer bij te trekken en uit hun isolement te halen. Proost, dus.

 Nog meer oud zeer.

Daarmee zijn we er nog niet. Want een ander gevaar dreigt: het verdwijnen van 10.000 van de 24.500 Tabac’s, Bureaux de Tabac. Veel daarvan zitten dicht bij de grens, waar aan de andere kant de sigaretten een stuk goedkoper zijn. Maar over de hele linie neemt de handel in tabakswaren af. Men verwacht dat in 2030 deze handel die nu nog 60 tot 90% van de omzet betekent zal zijn teruggelopen tot 50%. Vorig jaar stopten 1miljoen Fransen met roken.

Dus trekt de Confédération des Buralistes 80 miljoen uit om hun business een nieuw gezicht te geven en het pakket producten en diensten aan te scherpen. Dat betekent dat het woord TABAC verdwijnt uit de beroemde rode ‘carotte’. Een revolutie! En de merken van de loto, de post, de snacks, de trein, worden toegevoegd aan het logo. Veel drukte dus aan de gevel, waar ik mijn vraagtekens bij zet. Maar ook de belasting (tot 300 euro) kan er betaald gaan worden. En je koopt er je treinkaartje en je postzegels. Of snel even een snack. Of je krantje met een kop koffie. En gezellig een glas wijn en een praatje. Geen bistrot, gewoon een winkeltje waar het gezellig toeven is. Vaak is de Tabac nog de laatste winkel in een gemeente, laten we haar in ere houden, door haar wat vaker te bezoeken.

Als je nu denkt dat je maar alles met het Franse platteland kunt doen vergeet ‘t. Daar was die burgemeester Pierre Morel, ik schreef er over, die hanen gekraai, klok gelui, de geur van koeienstront en noem maar op, op de Unescolijst van Immaterieel Erfgoed wilde krijgen. Aardig, onbenullig ook. Maar niet om je druk over te maken. Nou dat ligt anders. De ‘néoruraux’ zijn opgestaan. De stedelingen die de ellende van de stad wilden ontvluchten en nu het plattelands lawaai moeten aan horen. De eerste rechtszaken rond kraaiende hanen en knarsende tractoren zijn al gevoerd. Er gingen lijsten rond, 156.000 Fransen waren tegen al dat lawaai.  Maar de boeren, die het toch al zo moeilijk hebben, elke werkweek pleegt er één zelfmoord, zijn tegen juist tegen de romantisering van het plattelandsleven. To be honest: ik ben gek op die  landelijke geluiden. De maatregel motorgeronk nu echt te gaan verbaliseren zie ik echter met vreugde tegemoet!             

 En de ‘PMA sans père’, het kunstmatig bevruchten bij lesbische koppels en alleenstaande vrouwen, is na 80 uur debatteren en 4600 amendementen met grote meerderheid in de Assemblée aangenomen. De publieke opinie leek, gezien de media-aandacht tegen. Maar een enquête wees uit dat 68%, dik 2/3, van de Fransen vóór is. Post mortem bevruchting en PMA bij transseksuele mannen werd afgewezen.

Men schat dat 2000 vrouwen van de wet zullen gebruik maken. Kinderen uit deze vorm van bevruchting krijgen het recht de identiteit van de donor te kennen. Ongeveer 25000 kinderen (3% van het totaal) worden nu al door kunstmatige inseminatie bij echtgenotes verwekt. Voor de Sécurité Sociale zal de ingreep 15miljoen aan extra kosten meebrengen. Kijken of de Sénat in “al dat linkse gedoe” meegaat.

 In het land waar ‘Abbey Road’ 50 jaar nadat het voor het eerst door de Beatles werd uitgebracht, al meer dan 17 weken nummer één op de hitparade staat, moest het parlement ook een belangrijke uitspraak doen: wel of geen Brexit-zonder-deal. Hoe dan ook, officiële berekeningen lieten zien dat May’s deal de Engelsman 0,7% in zijn loonzakje zou hebben gescheeld, terwijl Bojo’s deal minimaal 6,4% minder loon betekent, wat kan oplopen tot 8,5%. Zonder deal loopt dat zelfs op tot 12% minder inkomen

En dan wacht je op het definitieve besluit en waagt men het om uitstel te vragen. Brexshit! En toch hoop ik nog steeds op een 2de referendum. We zien wel.   

Over de auteur

Redactie FANF

Laat een bericht achter