Nieuws Algemeen

Occitaans Dagboek – maart 2020. Frits Baylé

LS! Een beetje vroeg dit maartse Dagboek, want we waren van plan een weekje naar Dubai te gaan. Door allerlei redenen gaat dat niet door. Nog even geen afscheid nemen van het land waar we 12 jaar met veel succes, plezier en frustraties hebben mogen leven en werken. M’n secretaresse daar, mailde dat zeker 25 oud-medewerkers met ons het glas hadden willen heffen. Jammer dus. Maar, na zoveel jaar, doet die aandacht wel goed in een wereld waarin vriendschap ouderwets lijkt. Lees maar. FB.  

In de maat!

Ik ben elke keer weer blij, als mijn Dagboeken in de maat blijken te lopen met het ritme van de tijd.  Dat krijg je als je wat ouder wordt! Het februari Dagboek ging er ’s morgens uit en ’s middags haalde ik Leritme Figaro uit de bus met een hele pagina over de klassieke banken en hun reactie op de digitale néobanken, waar ik net over had bericht! Maar er volgde ook meer.

De Europese banken hebben het, onder andere door de lage rentestand, moeilijker dan de Amerikaanse collega’s. De Deutsche Bank leed voor het 5de jaar in successie verlies: in 2019 zelfs 5,72 miljard! De Royal Bank of Scotland probeert zijn verleden, een faillissement in 2008 dat met 54miljard euro’s uit de Britse staatskas werd voorkomen, uit te poetsen door haar naam, althans buiten Schotland, teritme veranderen in Natwest Maar Barclays maakte 10% winst en Crédit Suisse eindigde, ondanks interne strubbelingen met 69% meer winst dan in 2018, op 9%. Maar ook de Amerikaanse Goldman kwam niet verder dan 11% in 2019.  Genoeg dacht ik, maar te weinig voor JP Morgan Chase, die 19% binnen harkte!

Nou hoeven we niet echt medelijden te hebben met de Europese banken. Goed, de Société Générale zag haar winst met 21% dalen, maar er bleef 3,25 miljard over Ook een BNP Paribas stopte 8,2 miljard warm weg in z’n kluis. En BPCE, de Banque Populaire kwam weg met 3 miljard. Onbehoorlijke bedragen, vind ik.

Toch moeten de digitale banken op de ‘kleintjes’ letten. Orange Bank, net gestart, toch al 500.000 klanten, maakte in zijn eerste maanden 115 miljoen verlies. Maar de klassieke bank BNP Paribas heeft 5 jaar een digitale bank, Nickel, met in 2017 al 1,5 miljoen klanten en verwacht er in 2024 4,5 miljoen. Meer nog: ze gaan nu Spanje veroveren. En de Engelse startup ‘Revolut’ heeft 11 miljoen klanten in 34 landen, waaronder Frankrijk met een miljoen rekeninghouders en een prille winst van 170 miljoen Engelse ponden. Duitsland doet mee met ‘N26’. Opereert in 26 landen met 5 miljoen klanten, waarvan een miljoen Fransen. De VS wordt haar volgende markt. Zo kan zij haar naam handhaven, want Engeland moet zij na Brexit verlaten, te veel en te moeilijke vestigingsformaliteiten staan haar in de weg. Het Engelse Revolut ontkomt in de EU aan dit bureaucratisch einde, omdat zij tijdig in Litouwen een banklicentie heeft bemachtigd.

Duik je wat dieper in de materie dan kom je ineens het samengaan van de Franse digitale banken Worldline met Ingenico tegen. Samen goed voor dik 5miljard euro omzet en 20.000 medewerkers! Op de wereldranglijst 4de! Toch wijst ook hier Amerika de weg: Fidelity National Information Services (FIS) fusioneerde vorig jaar met Worldpay: 35 miljard dollar omzet en Fiserv Inc ging samen met First Data Corp en een andere gigant was geboren: 22 miljard omzet.

 Nee, geld stinkt niet. Een lezer herinnerde ons nog eens waar dat gezegde zijn oorsprong vond. Het was keizer Vespasianus die bij zijn aantreden een bijna lege staatskas aantrof. Belasting is dan een goed medicijn en ook belasting op de openbare toiletten kon geen kwaad want ‘pecunia non olet’

Daar kan je tegenwoordig wel een vraagteken achter zetten, stelde de schrijver. Net als bij het milieumeisje Greta Thunberg, dat een marketing truc van meneer Ingmar Rentzhog zou zijn, waaraan deze miljoenen zou verdienen. Ze zou niks van het klimaat afweten, depressief en autistisch zijn, de pers weten te ontwijken en verder door Rentzhog worden ingefluisterd. Een mythe dus, die gefinancierd zou worden door de belanghebbenden bij de industriële transitie die noodzakelijk is als je de klimaatopwarming wil bedwingen. Fake of niet? Op YouTube tref je een video van ongeveer 28 minuten aan van een journalist van Rebel News uit Canada, zo meldde mijn lezer mij. Ik wil het verhaal best geloven want ik vond Greta altijd al een verschrikkelijk wicht!

Geloven tegen beter weten in?

Waar ik ook in wil blijven geloven, ondanks dat zij net een nieuwe president-directeur kreeg, David Malpass, die wel erg dicht tegen Trump aankruipt, is de Wereld Bank. Zij werd, net als het IMF, het Internationale Monetaire Fonds, geboren in 1944 als resultaat van de bijeenkomst in Bretton Woods. Sindsdien heeft zij meer dan 13.000 projecten over de gehele wereld mogelijk gemaakt. Dat deed zij met 1.074 miljard dollar aan leningen. Brazilië leende voor 60miljard, India zelfs voor 111 miljard, maar ook China profiteerde van 62miljard dollar aan leningen

De Bank heeft als doelstelling, dat in 2030 niemand meer van minder dan $1,90 per dag  hoeft te leven. Daarin lijkt zij te zullen slagen: in 1990 leefde 36% van de wereldbevolking nog in armoede, in 2015 was dat 10%. Erg veel lager kun je niet komen, dunkt mij.

Maar, kun je je afvragen, komt een land als China met, ondanks het coronavirus, een booming economie wel in aanmerking voor die hulp? Meer nog het land richtte in 2014 de AIIB op, de Aziatische Bank voor Investeringen in de Infrastructuur, als concurrent van het IMF, de Wereld Bank en de Japanse Aziatische Ontwikkelings Bank. Maar China is wel de op twee na grootste ‘aandeelhouder’ achter de VS en Japan. Probleempje dus! De 10.000 medewerkers en de 70 miljard dollar aan lopende projecten, waarvan 20% in Afrika’s Sub-Sahara, alsook het voornemen tussen 2021 en 2025, 200 miljard in het klimaat te gaan investeren, geven haar genoeg levenskansen.

 Het vijftal GAFAM-bedrijven (Google, Apple, Facebook, Amazon en Microsoft) hoeven zich  weinig zorgen over ‘levenskansen’ te maken. Google als onderdeel van Alphabet noteert 31 miljard omzet. Apple zelfs 59 miljard en haar gekapitaliseerde beurswaarde streeft naar de $1.355 miljard! Toch zit ook hier weer China ze achter de broekDaar zijn het de BATX-bedrijven (Baidu, Alibaba, Tencent en Xiaomi) die de digitale dienst uitmaken. Nou ja, de dienst uitmaken, ze konden groeien onder de bescherming van de grote leider Xi. Baidu profiteerde van de uitsluiting van Google in China. En Tencent verdient meer aan zijn WeChat dan Facebook aan zijn WhatsApp. Alibaba keek en kijkt de kunst af van Amazon en Xiaomi concurreert samen met Huawei op de smartphonemarkt tegen Apple en Samsung. Op die markt opereerde ook BlackBerry met veel succes. Maar in 2016 nam het Chinese TCL de exploitatie over. Een contract dat eind augustus afloopt, waarmee insiders vrezen dat de Canadese ster voorgoed zal verdwijnen.

 Vrije concurrentie is een groot goed, zolang oneerlijke concurrentie wordt voorkomen. Maar daar schort het meestal aan. Tencent kocht 12% van het Amerikaanse Snap en daarmee een kijkje over de Amerikaanse  schouders. Maar ook de Franse startups in digitale betalings- systemen, Qonto en Lydia werden, weliswaar gedeeltelijk, door de gigant overgenomen. En zelfs Amazon ’s  Jeff Bezos’ interesse in een (gedrukt) medium, de beroemde Washington Post, werd door Jack Ma de welbekende eigenaar van Alibaba overgenomen. Hij kocht het Engelstalige dagblad uit Hong Kong de South China Morning Post.

Maar ook de Amerikaanse giganten investeren hun enorme kapitalen vaak in een laag prijspeil voor hun producten, om zo hun concurrenten van de markt te werken! En zo lijkt het dat in de wereld van AI, Artificiële Intelligentie, waarin China in 2025 wereldleider wil zijn, nog steeds menselijke voorkeur, emotie, jaloezie en kwaadaardigheid een plaats hebben.

Kennis is macht.

Die emoties kunnen ook leiden tot oorlog. Dat kan als volgt gaan, stelt de econoom Saint-Étienne. Na de 1ste Nieuwe Industriële Revolutie (NIR) toen in de loop van de jaren ’90 de wereld overstroomd werd door microcomputers die het internet afstruinden, volgde in 2007 de 2de NIR die begon met de introductie van de eerste smartphone, de IPhone van Steve Job ’s Apple. Zo kwamen we terecht in de 3de NIR die AI, Artificiële Intelligentie en 5G zal ontwikkelen, waardoor in 2025 niets meer in de weg staat voor een 4de NIR. En die revolutie is griezelig: ze zal zich toeleggen op de ontwikkeling van optische en elektronische systemen en producten voor de defensie-, zeg maar oorlogsindustrie. De ruimte en ruimtevaart krijgen daar in een plaats, maar ook de biotechnologie en de strijd om de  steeds warmer wordende Noord- en Zuid Pool en hun steeds bereikbaarder wordende bodemschatten.

En terwijl Rusland aan de kant staat en elke kans benut een graantje mee te pikken, zullen de VS en China zich verliezen in een strijd om de hegemonie. En Europa mag voor spek en bonen meedoen, omdat werd gekozen voor rust en orde en vooral niet voor nog eens een Brexit.En dat terwijl een investering van 50 miljard per jaar in die race, voor de Benelux plus de zes grootste Europese economieën slechts een ½% van hun GDP zou betekenen. Maar ook dat kunnen we vergeten.

Mark Rutte kwam voor het eerst sinds lange tijd in Le Figaro. Als ‘Rutte en de zeven dwergen’ Hij wordt als aanvoerder gezien van zeven kleinere landen tegen de verhoging van het EU-budget. 1% in plaats van 1,07% van het GDP vindt hij meer dan genoeg, ondanks de verhoogde klimaatuitgaven en het vertrek van Engeland. Dat krijg je als je thuis je knieperigheid voor de zorg en het onderwijs moet waarmaken.  

 Hoe dan ook mijn positionerings-slogan voor Europa “waar het nieuwe begint” komt lelijk in het gedrang. Terwijl innovatie en vooral het verbeteren van producten en systemen, volgens mij, de sleutel vormen naar een leefbare wereld. En juist daarin lijkt de Europese industrie  uit te blinken. Misschien moet Europa’s toekomst en positionering wel daarin liggen: leefbaarheid.

Waarna je je meteen kan afvragen of we wel willen dat de wereld beheerst wordt door  digitale giganten? Als het aan Margrethe Vestager ligt, de opnieuw gekozen Europese Commissaris voor de Concurrentie, moet het maar uit zijn met al die fusies en overnames. Frankrijk is het daar niet erg mee eens en huilt nog steeds (en met reden) om het teloorgaan van de ‘Airbus du Rail”, de fusie tussen Alstom en de treindivisie van Siemens. Misschien dat de overname met 6miljard euro van de transport divisie van de schuldbeladen Canadese Bombardier nu wel lukt. Daarmee en met 76.650 medewerkers wordt het ’s werelds 2de treinproducent achter de Chinese gigant CRRC.

Maar ook in Amerika bij de Federal Trade Commision (FTC) gaat men beter letten op het geruisloos opkopen van allerlei startups, waardoor concurrentie wordt voorkomen en waarmee vaak ook creativiteit verdwijnt. Maar om de macht van Huawei te kunnen weerstaan, schroomt de VS niet, te denken aan een overname van Nokia en Ericsson. Zelfs het dreigen met het verlaten van de NAVO hoort bij hun tactiek. Intussen zijn Frankrijk en Duitsland druk bezig samen de ontwikkeling van elektrische batterijen te versnellen.

We kunnen er wel tegen zijn, maar hebben trouwens zelf best wat giganten. Denk aan Airbus, denk aan de Europese auto-industrie. En op het gebied van landbouw en voedselproductie mogen we er ook zijn. En denk aan de luxe-industrie van Frankrijk en Italië. En in de olie-industrie zijn we duidelijk aanwezig. Ook echte tech giganten als SAP en Spotify en de Nederlandse chipmaker ASML, waar China en de VS aan trekken, bracht Europa voort. Maar de meeste zijn dat niet en juist die zijn het die ons straks, naar die 4e Nieuwe Industriële Revolutie moeten leiden.Revolutie die best eens gewelddadiger kan zijn dan we nu denken. Maar gelukkig is er Heineken,  ’s werelds tweede bierbrouwer. Het opereert in 57 landen met 300 merken waarvan er nu al 125 zonder alcohol zijn. En of dat niet genoeg is spenderen ze 10% van hun media reclamebudget aan verantwoordelijk drinken. Heerlijk. Helder.

Met een slok op is het makkelijk over cyberoorlogen te praten. Ze lijken minder bloederig en hebben nog iets romantisch, een romantiek die al in Robin Hood’s tijd het niet-digitale strijdtoneel verliet. Geheimzinnige groepen nerds, die de macht hebben grote delen van de samenleving en hun economie plat te leggen. In Frankrijk noteerde het Ministerie van Defensie in 2017 700, in 2018 830 en vorig jaar 850 aanvallen. Slechts 10% is echt gevaarlijk en weer 10% daarvan vindt zijn oorsprong bij al dan niet vijandige regeringen. Zij worden aangeduid met APT25 voor Rusland, APT 10 voor China of APT 38 voor Noord-Korea. Maar het virus Stuxnet, met waarschijnlijk Israël en de VS achter de knoppen, was verantwoordelijk voor de aanval op het Iranese nucleaire programma.

De meeste landen hebben tegenwoordig een legeronderdeel dat zich met cyberaanvallen bezighoudt. In Frankrijk heet dat onderdeel ComCyber. Het heeft te maken met cyberspionage, afpersing en sabotage. Vooral de VS, China en Rusland bevinden zich in cybervuurlinies. Maar ook Iran (vooral door de VS), India (vooral door Pakistan) en de Baltische staten (vooral door Rusland) zijn doelwit.

Gaat het daar vooral om macht, bij WannaCry en NotPetrya is men uit op geld. In 2017 werden in Engeland 300.000 pc’s geïnfecteerd, met de Engelse gezondheidszorg als doelwit. Maar ook Renault, FedEx en na de Universiteit van Montreal nu ook die van Maastricht, die er met 30 bitcoins (waarde toen rond de 170.000 euro) van af kwam. 

Wat krijgen we nou?

Nog snel even de burgemeestersverkiezingen hier in Frankrijk. Zij vullen al weken de media. Vooral natuurlijk de strijd in de grote steden, met Parijs voorop. Het ziet ernaar uit dat in het hele land Macron’s LREM een stapje terug moet doen. Ook in Parijs nu daar de lijsttrekker terugtrad nadat een liefdevol opgenomen Russische asielzoeker een video uitzond waarop de politicus ‘onzedelijke seksuele handelingen’ verrichtte”Schande!” riep de Franse samenleving en bedoelde het gedrag van de Rus, die dan ook meteen voor de rechter werd gesleept: schending van de privacy. Dat publieke figuren zich bewust moeten zijn van de constante publieke belangstelling en daarnaar moeten handelen kwam in de Franse beleving niet opMet veel tegenzin zal nu de Minister van Solidariteit en Gezondheid zijn plaats innemen. Veel kans geef ik haar niet. Wél de echte Parisienne (met wat Afrikaans bloed) Rachida ‘Dynamite’ Dati die haar kans nu schoon ziet en steeds meer voorsprong neemt op de huidige en zo vaak verfoeide socialistische burgemeester (met wat Spaans bloed) Anne Hildalgo. Over een paar weken weten we meer.  

Ook in de VS maakt men zich op voor de verkiezingen. Maar daar voor een President en liefst een vervanger van Trump. Misschien komt het dan toch nog goed met de Amerikanen, althans met het Democratische deel. Zij willen als kandidaat voor het presidentschap kiezen tussen een vrouw, een homo, een ouwe rasechte linkse socialist en verder, zoals hij zelf zegt ‘een kleine’, rijke Jood. Nou geef ik geen van allen veel kans. Mevrouw Warren zag ik achter haar werktafel met een stroom aan ideeën wel zitten, maar op het podium als volks-temmer viel zij af. Dus nam Sanders de leiding. Toch lijkt mij Buttigieg wel een frisse, open Amerikaan, maar eigenlijk kan maar één, met veel budget de ordinaire strijd tegen Trump echt aan: de miljardair Bloomberg. We zien wel waar het schip daar strandt

Ik schreef alarmerend over het smelten van de ijskap in Groenland. Een lezer kalmeert ons nu, door te melden dat dat 0,6 cm zeespiegelstijging per jaar betekent, extra verdamping niet meegerekend. Hij rekende ook nog buiten de waard: want zoals een andere lezer schreef, laat Groenland het surplus aan prachtig drinkbaar smeltwater niet weglopen in de oceaan maar biedt het ter consumptie aan de meestbiedende aan! “We’ll sea”, dacht ik en hoop ook, dat iemand de door het coronavirus aangestoken media zal kalmeren.