Nieuws Algemeen

Occitaans Dagboek
januari 2022

 

Rob Bogaerts / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons

  • Door: Frits Baylé.

LS! Happy New Year! En vooral ook een tevreden jaar u toegewenst. Want, oh, wat leven we in een wereld vol onvrede. Landsgrenzen, zorgdoelstellingen, innovatiesnelheid, onderwijsniveau, welvaart en welzijn, we zetten achter alles een vraagteken. Dat lijkt te getuigen van voortvarendheid, maar u weet wat er met Naudje Nooittevreden gebeurde. Hij verloor alles wat hij had vergaard. En dat wensen wij niemand toe.FB.

Even afhechten.

Nog nooit heb ik zoveel enthousiaste reacties gekregen als op het Dagboek van december. Er was er maar één die vond dat je een puur wetenschappelijk boek, dat van Geersing, niet in één adem kan noemen met een “oppervlakkig, eenzijdig politiekboek dat ik kritiekloos aanprees”. Ja ik prees het boek ‘Revolusi’ van Van Reybroeck aan. Maar niet kritiekloos. Ik was geïrriteerd door een soort leedvermaak van de Vlaamse buitenstaander over onze koloniale geschiedenis. En ik gebruikte woorden als ‘volgens het boek zou’ en ‘het laat Nederland van zijn slechtste kant zien”.

Maar, zoals ik schreef, ik heb geen reden zijn verslag van de geschiedenis te wantrouwen. En voegde daar aan toe: ’hoewel exacte cijfers nog steeds heel schaars zijn”. Het is niet even uit de losse pols neergepend. Daar staan meer dan 100 pagina’s verwijzingen, literatuur opgaven, noten en toegevoegde essays borg voor. En dat de interviews die gebruikt werden wel van “hele oude nabestaanden’ kwamen, was voor mij geen reden om af te haken.

Wetenschap is gegrond op feiten, terwijl Van Reybroucks boek een historisch verslag is dat enkele eeuwen beslaat, derhalve al fragmentarisch is en eensdeels gebaseerd op feitelijke data, anderzijds op onder meer de herinneringen van betrokkenen. Dat zijn percepties en we weten: ‘de perceptie is de waarheid’. Er zijn dan ook, in tegenstelling tot bij de wetenschap, ‘veel waarheden’. Nog steeds zijn voor veel Fransen en ook voor mij, De Zonnekoning, Napoléon en De Gaulle de grote Franse Helden. Toch verhongerende in hun tijd de bevolking, vonden massaslachtingen tijdens veldslagen plaats, was er de doorslaggevende invasie van de geallieerde troepen. Je kunt op vele manieren naar de geschiedenis kijken, die van Van Reybrouck is niet de minst gedegen!

Natuurlijk hebben wij niet alleen met racisme en uitbuiting onze koloniën bestuurd. Een lezer mailde mij dat toen hij daar was met z’n ouders zijn grootste vriend de inlandse chauffeur van zijn vader was, die onder andere vliegers voor hem maakte. Hij herinnerde zelfs nu nog zijn naam: Kurdi.

Maar de dekolonisatie van veel koloniën ging met grote tegenzin en bloed-vergieten gepaard. Zoals Macron zei, sprekend over de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd, “kolonialisme is onmenselijk”, waarbij ook hij voorbijging aan het feit dat kolonialisme ook vriendschappen en gemengde huwelijken heeft opgeleverd en op veel gebieden voor de inlandse bevolking de deur naar de toekomst openzette.

Toen na de tweede wereldoorlog vreemde overheersing en daarmee kolonialisme werd afgezworen, was Nederland, maar ook België en Frankrijk daar niet klaar voor. De koloniën betekende immers ook een belangrijke bron van inkomsten voor deze door de oorlog verarmde landen.

Dezelfde lezer mailde ook dat hij in die tijd het leger van Westerling was tegen- gekomen, dat op weg was “orde op zaken te stellen”. Het vond weinig tegenstand want de meeste republikeinen waren vanwege Westerlings imago al gevlucht… En ook dat weten we na Geersings boek: een image komt vaak niet overeen met het ware beeld. Maar laten wij niet denken, dat we daar en elders lieverdjes waren. Dat deed Multatuli ook niet…

Wat Geersing met zijn wetenschappelijk onderzoek vaststelde was dat Westerling als een goed soldaat zich heeft gehouden aan zijn orders uit Den Haag en aan de internationale regels van (guerrilla-)oorlogsvoering. En dat, tijdens een zevental acties in iets meer dan anderhalve maand.

Wat buiten zijn onderzoek viel, was Westerlings verovering van een militair hoofdkwartier in Bandung op 23 januari 1950, om daarmee de onafhankelijkheid van de jonge republiek terug te draaien. Zoals ik schreef: een rebellie die met hulp van de Hoge Commissaris van de Nederlands-Indonesische Unie werd neergeslagen en naast 100 doden, wat media-aandacht opleverde. Maar het was Drees die Westerling hielp te ontsnappen naar Singapore. Wat minimaal op kennis van de gebeurtenis bij de Nederlandse regering duidt. Maar dat, evenals wat er werkelijk in Den Haag omging, maar vooral ook wat er in Washington speelde, buiten zijn onderzoek viel.

Over dat politieke klimaat mailde mij een andere zeer goed geïnformeerde lezer, met wat hij noemde “een leuke anekdote” over Luns die “prominent thuishoorde in het rijtje Roomsche onbenullen/bedriegers als Beel, Romme en Welter”. Niet mis die typering, maar die wel onderschrijft wat ook Van Reybrouck ons voorhoudt. Luns dus, moest onderhandelen over Nederlands koloniale belangen met de broer van President John F. Kennedy, Robert, die daarvoor naar Den Haag was gekomen. “Dat overleg kwam door ons provincialisme slechts moeizaam op gang. Luns blies hoog van de toren over Internationaal Recht en hield zijn ‘vuistpand’ Nieuw-Guinea achter de hand. Waarop Kennedy hem onderbrak en vroeg: “Hoeveel inwoners heeft Nederland?” “Nou, zo’n 12 miljoen” antwoordde Luns. “En hoeveel heeft Indonesië er?” “Nou, zo’n 120 miljoen (tegenwoordig 272 miljoen!).” Waarop Kennedy: ” Dan heeft Indonesië gelijk.” Luns kreeg bijna een apoplexie, meldde mijn informant. Een cynisch verhaal, maar wel een heldere schets van het politieke circus van toen, waarbij ook het oprukkende Russische communisme voor Amerika een belangrijke ontwikkeling was.

Nee, ik geloof geen onrecht aan Geersings wetenschappelijk werk, noch aan Van Reybroucks historische visie te hebben gedaan: twee zeer lezenswaardige boeken! Laten we maar gauw eens kijken wat mij ertoe brengt deze Dagboeken te schrijven…

De hoek van waaruit de wind waait.

Elk nieuw jaar schets ik voor mijn lezers uit welke overtuiging ik deze Dagboeken schrijf. Om te beginnen: het heeft niets met ambitie van doen. In ieder geval hebben ze niets te maken met “anderen je visie opdringen”. Ook niet met de behoefte “de wereld te willen verbeteren”. Maar het is ook weer niet zo dat “praatjes geen gaatjes vullen”. Eigenlijk blijft de hoop dat anderen er “wat mee kunnen” een belangrijke reden voor mijn schrijven. Trouwens ze houden mij van de straat en bij de les. En ook dat, kan geen kwaad!

Soms worden mijn schrijfsels vergeleken met de praatjes van mr. G.B.J. Hilterman (voor hen die hem niet meer kennen: een iconische politieke radio-commentator). Ook die ambitie heb ik niet. Trouwens hij was AVRO en ik ben, door de jaren heen, meer VPRO geworden. Ik lok graag reacties uit en schrijf over de waan van de dag. Over alles dat mij interesseert, mij boos maakt of verdriet. Mij aan het lachen maakt ook. Dat betekent dat ik vaak schrijf over cultuur, politiek en economie. Op verzoek, in steeds kortere zinnen, waardoor ik soms kort door de bocht moet om toch maar binnen de 2500 woorden te blijven, die ik mezelf gun. Ik gebruik veel cijfers omdat die nauwkeuriger pretenderen te zijn dan woorden als veel of weinig of genoeg of groot. Die gegevens komen voornamelijk uit Le Figaro, Le Point, The Economist, Time en de digitale info van De Volkskrant en nog wat digitale informanten. De asociale media komen er bij mij niet in, ondanks het feit dat zij steeds meer een bron, maar vooral ook valse bron van informatie zijn.

Als je niet meer werkt, mis je de hoop op succes. Maar het verlangen ernaar blijft. Deze Dagboeken komen daarin tegemoet, ze geven mij zin in mijn leven en soms ook de zin ván het leven. Daarbij vergeet ik mijn vrouw, kinderen en kleinkinderen niet, maar zij komen in deze Dagboeken niet of nauwelijks in het vizier.

Mijn politieke achtergrond.

Het gedachtegoed van Van Mierlo en zijn D66, nu goed door Kaag en haar team vertegenwoordigt, spreekt mij zeer aan. Vooral ook de plaats die hij voor zijn partij in het politieke gewoel koos: net even links van het midden. Ik zorgde er indertijd voor dat het eerste Appel in 1966 gratis gedrukt werd! Vooral het belang dat gehecht wordt aan onderwijs, het vergaren van kennis als basis voor een gemotiveerd leven, vind ik van belang. En natuurlijk de plaats en de rol van de Europese Unie zijn voor mij essentieel.

Zijn afkeuring van een koningshuis en de wens het volksreferendum te laten beslissen, hoeven niet voor mij. Wat zeg ik: in Zwitserland heeft het referendum zijn vorm en plaats gevonden, maar verder is het een gevaarlijk gereedschap, met dat etiket, democratisch te zijn! Brexit is een goed voorbeeld hoe een referendum een land de verkeerde richting in kan sturen. En nu wil Macron weer door een referendum de plicht van de Staat, zich in te zetten tegen een verdere klimaatopwarming, in de grondwet opnemen. Het riekt naar een verkiezingscampagne tactiek… Trouwens: de opkomst bij die referenda is gemiddeld niet hoger dan 45%, dus wat de uitslag ook is, ze vertegenwoordigen niet ‘de’ volkswil.

Geen links of rechts, maar goed en niet fout.

Ik probeer dus een sociaalliberaal maar geen links, noch een rechts standpunt in te nemen. Zaken, gedachten, mensen hebben het bij het GOEDE of FOUTE eind. Het goede komt gelukkig zowel bij links als bij rechts voor. Alleen bij ultrarechts en extreemlinks niet, waar ik me dan ook tegen kant. Want extremisme wekt weerstand, onvrede en zelfs oorlog op. Samen met de toenemende agressiviteit reden, waarom de “zachte krachten zeker zullen winnen”, mij steeds minder geloofwaardig voorkomt.

De Tweede Kamer moet, als door het volk gekozen vertegenwoordiger, de koers van het land bepalen en Brussel moet de spreekbuis zijn van de meerderheidsbesluiten (zonder veto’s!) van de gezamenlijke EU-landen. (Dat daar nog steeds ondemocratische landen als Polen en Hongarije bij horen is mij een doorn in het oog. En dat het Verenigd Koninkrijk er niet meer bij hoort, ook). Wel kan, vind ik, een adviserend volksreferendum in vele gevallen helpen, maar het kan nooit beslissend zijn. Het is maar beter marktresearch te gebruiken als indicatie voor wat er leeft bij de kiezer.

Toch is het goed dat niet alleen de politiek maar we ook als individu weten te bepalen wat kan en wat niet kan. Wat fout is en wat goed. Daarbij word ik wel gek van de schuldgevoelens, waarschijnlijk voortvloeiend uit onze Christelijke erfenis, die leiden tot de politieke correctheid van de Gutmensch. Maar ook de zelfcensuur en daar tegenover de felheid waarmee, vooral in de sociale media, maar ook steeds meer door straatrellen, meningsverschillen en overtuigingen worden uitgevochten. In de Amerikaanse universiteiten ontstond in aansluiting op de ‘Black Lives Matter’ beweging een bijzondere vorm van (zelf-) censuur: de ‘cancel culture’ waarbij je ‘bewust’ moet zijn, ‘woke’ moet zijn, en zelfs af moet zien van de ‘privileges’ die je (vooral) als blanke (hetero)man hebt, wat ook weer tot zelfcensuur, maar ook tot terreur kan leiden. 

Maar ook immigratie is zo’n twistpunt. Zelf vind ik dat we niet een multiculturele samenleving moeten nastreven. Wel een multinationale cultuur. Europa zal bij gebrek aan één voertaal nooit een eenheid worden zoals de Verenigde Staten van Amerika. Hoewel: ‘eenheid’ met Trump in de coulissen? Maar het interessante van Europa is nou juist zijn veelheid aan nationale culturen. 

Cultuur, taal, de zeden, gewoonten en de geschiedenis van een land vormen het kader waarbinnen een natie zich beweegt. Zo’n cultuur moet je niet ‘sociaal verplicht’ gaan mengen met andere cultuuropvattingen. Voor boerka’s en ander uiterlijk religieus vertoon, sta ik dus niet te trappelen. Maar ook minirokken behoren niet in een Islamitische cultuur te worden gedragen. Gedogen kan dan wél de oplossing zijn.

Maar culturen evolueren wel, al dan niet door stimuli van buitenaf. Zo mag, als voorbeeld, wat mij betreft binnen de context van een evoluerende samenleving Zwarte Piet van kleur verschieten. Dat heeft niets met politieke correctheid of ‘woke’ te maken, maar alles met het feit dat er mensen zijn die zich oprecht door dat woord ‘zwart’ gediscrimineerd voelen.

Dat nu het woord ‘neger’ vervangen moet worden door ‘zwarte’ en ‘blank’ vertaald wordt met ‘wit’ gaat voor mij aan het gevoel voor rechtvaardigheid voorbij. Maar strijd ook met mijn gevoel voor taalnuance. Er is immers geen duidelijker tegenstelling te bedenken dan het verschil tussen zwart en wit…Maar ook ‘de Gouden Eeuw’ blijft in al zijn onvolmaaktheid ‘onze’ Gouden Eeuw, vind ik.

De beste stuurlui…

In deze Dagboeken observeer ik en kom maar weinig met oplossingen, hoogstens met een visie. Wel brak ik, jaren geleden al, een lans voor een ‘universeel minimumsalaris voor iedereen’. Bregman schreef erover in zijn boek ‘Gratis geld voor iedereen’. Meestal werd het idee afgedaan met “kost te veel, is niet op te brengen”. Nu we door de pandemie de weg naar bergen geld gevonden hebben, lijkt de gedachte een kans te hebben. Daarbij moet wel iedereen, arm én rijk dat minimuminkomen krijgen, zodat het niet een ‘fooi voor de armen’ wordt, maar een algemeen basisrecht, dat vele andere subsidies kan vervangen. Belangrijk is ook de juiste hoogte van het bedrag, zodat het de werklust stimuleert, niet doodt. Ik heb weer nieuwe hoop!

En voor de Europese Unie bedacht ik, als oud marketingman, een slogan die aan het denken en doen richting kan geven:

Europa: ‘de Oude Wereld, waar het Nieuwe begint’waarbij educatie, research en innovatie van een ‘museum van oudheid’, een ‘laboratorium van morgen’ kunnen maken. Brussel heeft net besloten in de komende jaren 100 miljard aan innovatie te gaan uitgeven. Fantastisch. Alleen komt dat te laat om de EU voorloper te laten zijn, waardoor het als een unieke positionering geen dienst kan doen. Wat we wel en steeds meer als blok kunnen claimen is ons kwaliteitsbesef. Niet alleen onze Europese producten ook ons maatschappelijk bestaan ademt kwaliteit. Kwaliteit die tot welvaart en welvaart die tot welzijn leidt. Ik stel voor:
‘Europa, waar Kwaliteit regeert’.
Vanzelfsprekend staan dan weer educatie, zorg en cultuur voorop in onze aandacht…

Waar ik ook een oplossing voor zocht was de jeugd. “Ouwe man”, zult u denken, ja, maar het ging me om het oplossen van het gebrek aan autoriteit van de ouders bij het opvoeden van hun kinderen. Waardoor racisme, discriminatie, agressie en ander onbegrip voorkomen zou kunnen worden. Daarvoor bedacht ik de “Maatschappelijke Integratie Periode”.

Een periode waarin jongens en meisje rond de 16, 18 jaar, schoolverlaters, verplicht 2 jaar gedisciplineerd en ingekwartierd worden opgeleid voor deze samenleving en hun toekomst daarin. Geen militaire dienstplicht dus. Wel, twee jaar minder druk op de arbeidsmarkt (dat is nu minder belangrijk dan toen), minder werkloosheid, meer begrip tussen autochtonen en allochtonen, betere scholing, een beroepsopleiding en vervolmaking van de landstaal en van één Europese gemeenschappelijke taal (het Engels lijkt me, zelfs nu we Brexit gehad hebben). Vooral ook discipline.

Die gedachte leek door te komen: sinds Hollande worden zo’n 150.000 jongens en meisjes, helaas vrijwillig, helaas slechts 3 tot 6 maanden voor een ‘Service Civique’ ingekwartierd. Te kort om iets meer dan een cursus ‘maatschappelijk bewustzijn’ te doen. En de jeugd waar het vooral om gaat bereik je met die vrijwilligheid niet. Maar ’t is een eerste stap naar onder meer, meer begrip voor elkaar en beheersing van agressie.

Er kwam veel meer langs. Ik hoop, dat de lezer het met me over het algemeen eens kan zijn. Ik hoop ook als dat niet het geval is, hij, zij, u dus, zal reageren. Niet zoals dat op de sociale media gebruikelijk dreigt te worden. En u mag best meer dan 144 letters gebruiken. En wel kritisch en op zoek naar zo waar mogelijke waarheden. Want ‘fake’ lijkt zeer in de mode te komen. Ja, ‘Nep Nieuws’ dreigt de ergste vijand van onze samenleving te worden. Laten we hopen dat AI, Artificiële Intelligentie, het antwoord gaat worden op veel menselijk dwalen.

Ik wens u een vredig, blij en vooral gezond 2022.