Nieuws Algemeen

Occitaans Dagboek – februari 2020 Frits Baylé

 LS! Na de Hérault en de Var heeft nu de Aude, hier in Frankrijk, onder water gestaan. In tegenstelling tot Nederland kunnen hier de rivierbeddingen meestal niet door uiterwaarden worden verbreed. Dus wordt de bewoonde wereld dan de dupe. Als je kijkt naar de resultaten van onze mondiale milieu aanpak, lijkt ons dat nauwelijks wat te kunnen schelen. Geld speelt bij die opstelling een grote rol. Reden om in dit Dagboek wat in te zoomen op het ‘slijk der aarde’. Lees maar. FB.

Altijd op scherp!

Een lezer herkende zichzelf in mijn karakterschets in het vorige Dagboek, maar schaafde wel iets aan mijn positioneringsslogan voor Europaen maakte die daarmee een stuk beter: ‘Europa: de Oude Wereld,bayle waar het Nieuwe begint’. Dat bedoelde ik precies!

In m’n vorige Dagboek ontvouwde ik de twee meetlatten die ik al jaren gebruik voor het bepalen van mijn standpunt ten aanzien van (maatschappelijke) problemen: ‘wat gij niet wil’ en ’doe in Rome’. Ik voegde aan die laatste toe, dat je echter in eigen land, vooral je nationale cultuur niet moet inleveren, waarbij ik de multinationale cultuur verkies boven de multiculturele samenleving.

Een andere lezer vroeg zich daarop af of ik pacifist ben. Want redeneerde hij, “ondanks duizenden jaren evolutie is de menselijke natuur weinig veranderd. Het ‘dier’ mens peuzelt nog steeds graag zijn medemens op”. En tegen dat gevaar beveilig ik me niet met m’n twee leefregels. En stelt hij, “daarmee laat ik wel een belangrijk stuk werkelijkheid en ook een ‘moreel terecht motief’ even weg”. Dus adviseert hij me, bij het wegen van situaties “een gezonde portie wantrouwen in te bouwen, omdat die ons langer en vrediger doet leven”.

Als je ouder wordt, en dat overkwam mij, roest je gemakkelijk vast. Ramses Shaffy zong al “Laat me, laat me, ik heb het altijd zo gedaan” En inderdaad mijn gedragscodes zijn wat passief: ‘doe niet ’ en ‘ben niet ’. Niet pacifistisch, wel passief: ik kijk naar mijn wereld, maarlaat te veel aan mij voorbijgaan. Hij heeft gelijk, maar met wantrouwen kweek je wantrouwen. Daarom zal ik in den vervolge niet wat wantrouwig maar wat voorzichtiger mijn standpunt bepalen.

Weer een andere lezer, hij leeft in een tweetalig Afrikaans land, heet daar soms “white man”, soms ”le blanc”. Simpel denk ik omdat die kleur het meest opvalt. Zo kan je in Nederland “krullekop” worden genoemd. Maar soms wordt het daar “sale blanc” en in Nederland ‘brillenjood’. Gelukkig, stelt hij, heeft het meestal niets met racisme of discriminatie te maken. Gewoon een kwestie van taalgebruik, alhoewel ‘sale’. “De Afrikanen duiden elkaar onderling ook aan als black, very black, light complexion, yellow en red. En, wordt ‘blank’ in het Frans ‘clair’ en in het Duits ‘hell’? Laten we de zaken maar noemen zoals ze zijn”, suggereert hij. Ook daar ben ik het geheel mee eens.

Lees ik in ’Amerikanen lopen niet’, een reeks observaties van Arjen van Veelen (uitgegeven door De Correspondent), dat “ongelijkheid de oerzonde van de VS” is. Het sleutel- woord ‘ongelijkheid’, dat ik in vorige Dagboeken de opstap naar ‘afgunst’ noemde. Wat leidt tot ‘ambitie’ maar ook ‘macht’ en vooral ‘machtsmisbruik’. Een fascinerend boek, dat, hoewel het in het wel zeer uitgesproken St. Louis afspeelt, de laatste restjes van mijn American Dream op briljante wijze uit de droom hielp: Amerika een steenrijk derdewereldland

Het is niet alles goud wat er blinkt.

Ik fulmineer al geruime tijd tegen die eigengereide boetes die de VS oplegt aan bedrijven die zich permitteren zaken te doen met partijen die door Amerika worden geboycot (en daarbij de dollar als betaalmiddel gebruiken). Weet u nogl: BNP Paribas, $9miljard boete in 2014. Hadden we al legeroorlogen en cyberoorlogen, we hebben nu ook naast handelsoorlogen, financiële oorlogen! The Economist wijdt aan de Amerikaanse financiële hegemonie een prima artikel. Wat aandacht voor de situatie lijkt geoorloofd.

Het is alweer Trump die dit keer naast de handelsmacht ook de dollar hegemonie gebruikt om zijn politieke of economische zin te krijgen. Bij Huawei deed hij dat eenvoudig door zaken doen met het Chinese elektronicabedrijf te verbieden op straffe van boycot op de Amerikaanse markt. Rusal, een Russische aluminium gigant verbood hij tijdelijk, maar lang genoeg om grote schade aan te richten, zaken te doen binnen het financiële dollar circuit. En op dit moment zit de Nederlandse chipfabrikant ASML met het Amerikaanse ‘verzoek’ geen chipmachines aan China te verkopen. Ook Iran ondervindt desastreuze gevolgen door het Amerikaanse verbod met het land zaken te doen, terwijl Irak dreigt de toegang te verliezen tot zijn account bij de Federal Reserve Bank in New York

Let wel, bij Huawei blijft ook bij mij de onzekerheid bestaan of er een technische mogelijkheid bestaat om via het 5Gnet onze Westerse economie en samenleving te bespioneren en te beïnvloeden. Dat de Chinese overheid invloed op het bedrijf kan uitoefenen, leidt geen twijfel. En ook China’s vredes bedoelingen worden slechts heel schaars bevestigd. Terwijl Poetin, nu ook weer met zijn parlementaire hervormingen toont niet geremd te willen worden in zijn veroveringsdrang. En Iran toont al van ver voor de Gulf oorlog de rotste appel in het Midden-Oosten te zijn. Maar dat neemt niet weg dat alles in mij zich verzet tegen Trump’s isolationisme: het leidt alleen maar tot verzet en het zoeken naar oplossingen bij de tegenpartij naar adequate vervanging van wat verloren ging. En dat kan wel eens leiden tot zeer onaangename verrassingen

Maar de realiteit wil dat de Amerikaanse hegemonie zich ook in de handel, op de beurs en bij het bankwezen manifesteert. Gewoon omdat de meeste internationale transacties met dollars worden beklonken. Amerika beheerst Swift, het overmaak systeem van de banken, dat 30 miljoen keer per dag wordt gebruikt. Even zo het clearinghouse Chips, waar per dag 1,5 biljoen dollar omgaat. Word je buiten die financiële netwerken gezet dan kan je het als bedrijf, maar ook als natie, wel schudden. En omdat Trump herhaaldelijk dit wapen politiek gebruikt (er zijn meer dan 30 financiële- en handels-verordeningen) is de de-dollarisatie begonnen.Lokale en digitale munten, nieuwe overmaak systemen, ruilhandel en zelfs goud worden gebruikt om de dollar te omzeilen. Rusland heeft zijn dollarreserve van 40 tot 24% teruggebracht. Hun leningen worden steeds meer in roebels of euro’s uitgeschreven. Toch blijft het relatief hoge Amerikaanse rente- percentage ook de Russen verleiden in dollars te investeren.

Terwijl Rusland zijn handel in dollars terugbracht van 80% tot 62%, halveerde de Chinezen die en introduceerde Cips de tegenhanger van Swift, voor interne Chinese overmakingen. Het bedacht ook de petroyuan bedoelt als de rivaal van de dollar in de oliehandel. En het is bezig een eigen bitcoin te creëren voor de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India, China en nu ook Zuid-Afrika), waarbij het natuurlijk wel zicht wil houden op de transacties!

En de EU? Beraadt zich. Tot nu toe is alleen het clearinghouse Instex opgezet, zodat de handel met Iran ongezien blijft voor de Amerikanen. Vergroting van haar werkgebied ligt voor de hand, terwijl een netwerk van centrale banken digitale betaling moet gaan regelen. Nog niet erg overtuigend, maar als signaal voldoende: Amerika let beter op Uw Saeck!

Geld stinkt niet!

Ik ben nooit dol op de bitcoins geweest, hoewel ik er, toen een vriend jaren geleden mij er opmerkzaam op maakte, veel geld mee had kunnen verdienen. Maar het blockchain systeem waarmee met bitcoins transacties worden betaald, een netwerk van anonieme, autonome, niet door mensen bestuurde stations die de transacties controleren en accorderen, heeft wel ruim toegang tot de reguliere wereld gevonden. In Frankrijk gebruiken de Posterijen, maar ook het elektriciteitsbedrijf EDF het systeem. IBM installeerde het (Food Trust) bij een 12tal voedselbedrijven waaronder Nestlé, Unilever en Carrefour en probeert het nu aan andere industrietakken te slijten, zoals de automobielbranche.

Ook het digitale betalingsverkeer heeft ingang gevonden: GooglePay samen met Citibank, maar ook AmazonPay en natuurlijk PayPal. Binnenkort komt Apple, samen met de bank Goldman Sachs met de Apple Card. En Facebook dat in Amerika al opereert met FacebookPay, wil nu een eigen digitale munt, de Libra, introduceren. De Zuck Buck, lacherig naar facebookeigenaar Zuckerberg vernoemd, heeft met de 1,7 miljard facebook gebruikers natuurlijk een enorme markt. Nog vergroot door bedrijven als Spotify en Uber. Maar Visa, Mastercard en Paypal trokken zich terug uit de Association die zich in Genève gevestigd heeft. Amerika en Europa stelden zich zeer terughoudend op. Kijken dus maar of met een thuisfront van miljarden dollars de Libra kan worden geïntroduceerd

De bitcoins, worden gewantrouwd omdat zij zeer risicovol zijn (in korte tijd ging hun waarde van 4000 naar 16000 dollar). Maar ook worden zij niet gegarandeerd en ze worden vooral gebruikt voor het witwassen van geld en het betalen van duistere transacties. De Libra zegt zich wel aan alle bankregels te willen houden. Zegt wel de transacties te willen garanderen. Wil een eind maken aan de hoge bankkosten en wil vooral ook het bankgeheim hoog in haar vaandel dragen. Maar juist daar, na de Cambridge Analytica affaire vertrouwt men Zuckerberg niet meer. In de tussentijd opereert sinds 2014 de Tether als realcoin nu op de 5de plaats qua omzet, als betrouwbaar alternatief voor de bitcoins, met een marktwaarde van meer dan $4miljard.

en verlos ons van de schulden

Intussen brengen zowel Europa als de VS nieuwe euro’s en dollars in omloop en houden de interest op een zeer laag niveau. En dat alles in de hoop op verhoging van de investeringen en voorkoming van deflatie, terwijl de inflatie onder de 2% wordt gehouden. Met als gevolg dat Frankrijk zich nu een staatsschuld permiteert die meer is dan 100% van zijn GDP. Alleen omdat de rente, met een looptijd van 10 jaar, over die schuld slechts 0,35% is valt die, weliswaar moeizaam, te betalen.

Ook de wereldschuld liep op naar $178.484 miljard, 234% van het globale GDP en is daarmee 3x zo hoog als in 1950 Dat klinkt en is verontrustend en verklaart de vraag naar goud. Polen kocht vorig jaar nog 100 ton goud en Hongarije vertienvoudigde zijn goudvoorraad. En terwijl de Europese banken medewerkers ontslaan (ik schreef er al over) gedwongen door de lage rentestand, de hoge kosten en de toenemende (digitale) concurrentie bloeien de Amerikaanse banken en worden Trump’s tweets steeds triomfantelijker, impeachment of niet.

In totaal maakten de Amerikaanse banken $121 miljard winst! Toch zijn de Chinese banken groter: de ICBC is nummer één met 338 miljard dollar omzet, daarna nog enkele Chinese banken en dan op vijf Amerika met JP Morgan Chase, dan de Bank of America (6), Wells Fargo (7) en Citigroup (8). Pas dan komt het Engelse HSBC dat 90% van zijn omzet uit Hong Kong en Sjanghai haalt! En Frankrijk niet onverdienstelijk op 12 met Crédit Agricole goed voor ongeveer een derde van de omzet van de Chinese leider. BNP Paribas komt op 13.

Het is de jeugd, de stand van de techniek en de financiële draagkracht van die jeugd samen met zeker 15% van de Franse bevolking, die de néobanken, de banken op het net, hebben mogelijk gemaakt. Zo’n tien jaar geleden startten Boursorama, Fortuneo maar ook ING met gratis bank en bankkaart service en zelfs gratis rood staan. Maar ook voor €2,- per maand wist Ma French Bank, gelanceerd door La Banque Postale in vier maanden 100.000 klanten te noteren. Orange Bank, een onderdeel van de telecommunicatiegigant, trok zelfs 500.000 rekeninghouders in twee jaar. Met je smartfoon kun jebinnen 10 seconde waar je ook bent in Europa geld opnemen of overmaken. Een handeling die bij de klassieke banken zeker één à twee dagen kost. En dat bij de meeste néobanken gratis is, terwijl het bij de traditionele banken rond een euro kost. Als u weet dat er zo’n 600miljard euro op de Franse rekening courants rondzwerft, wordt de welwillendheid van de banken duidelijk. Inderdaad: geld stinkt niet, maar om het aan het voorkomen van de opwarming van de aarde uit te geven, is voor alsnog wat veel gevraagd.

En dat terwijl er de laatste 10 jaar 254miljard ton ijs per jaar in Groenland verdwijnt, 7x sneller dan in 1990, waardoor de stijging vande zeespiegel tussen nu en 2100 40 miljoen mensen zal bedreigen, zijn er nog steeds opportunisten die wel profiteren van de financiële groei van de ‘groen’ industrie maar verder de klimaatcrisis zien als een ‘hoax’.

Wat de toekomst brengen moge

 Hoe houden we de opwarming van het klimaat in de toekomst in de hand, zonder enorm in de buidel te tasten, vraag ik me soms af. Het Economisch Forum in Davos praatte er veel over, maar ik ben bang dat het toch weer wordt: ze dronken een glas, ze deden een plas en lieten de zaak zoals hij was

 Nee gewoon een stapje terug, een stapje minder. Maar niemand wil, vrijwillig, terug. Er zullen wetten en regels aan te pas moeten komen. Goed, je hebt misschien een auto minder nodig als je met z’n tweeën ouder wordt. Maar nee, de truc ligt in het verbeteren van onze leef voorzieningen. Zó verbeteren, dat de kosten en de milieuvervuiling minder worden en het leven beter. Daar speelt de robotisering en de Artificiële Intelligentie mooi op in. Op naar een (nog) beter leven. En nog schoon ook

 Maar leg dat maar eens uit aan de gemiddelde Fransman. Ik had ook Nederlander kunnen zeggen maar ik wil wat Franse cijfers aan u kwijt! Frankrijk kent ruim 14 miljoen pensioen- gerechtigden. In de privésector gingen zij gemiddeld met hun 62ste jaar met pensioen. In de overheidssector was dat vaak rond de 52! Macron wil naar een pensioengerechtigde leeftijd van 64 jaar en voor iedereen tenminste een pensioen van 1000 euro. Wat ik me kan herinneren scheelt elk jaar later uittreden, 10 miljard in de schatkist, waardoor in 2027 men eindelijk zou kunnen quitte spelen. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen op de algemene regel, maar in principe een redelijk voorstel. Toch legde de vakbond CGT het land, en vooral Parijs, langer dan ooit plat. Wat als aardig bijverschijnsel had dat de Parijzenaar de voordelen van de fiets leerde kennen. Bijna een miljoen Fransen gingen de straat op om tegen de voorstellen te protesteren, maar ook dat gebeurde meer en vaak veel talrijker in 1995, 2003 en 2010. Alleen in 2013 waren het er hooguit 155.000 die zich om de pensioenhervormingen druk maakten. Niets aan de hand dus!

Wat zo steekt is echter dat de spoorweg stakers, de beste pensioenen krijgen. Bij de Parijse RATP gemiddeld €3700,-, terwijl het Franse gemiddelde €1500,- is! Een aardige vergelijking was ook die, waar de duur van het werken vergeleken werd met de geluks-indicatie. IJsland kwam er het beste uit met ruim 46 uur werken en op de 4de plaats als het om het geluks-ervaring gaat. Nederland eindigde als 4de met dik 46 uur werken en een 5de plaats op de geluks-ladder. En Frankrijk eindigde als 19de met ruim 35 uur werken en plaats 18 op de geluks-ladder!

 De Fransen werken niet zij lijden en dat maar 1609 uur per jaar. Dat was in 1978 nog 1943 uur. Slechts 7,3% van de gepensioneerden voelt zich bedreigt door de armoede. In de EU is dat gemiddeld 15%! Het dubbele. Een Fransman geniet nu bijna 23 jaar van zijn pensioen. De gemiddelde Europeaan maar 18 jaar. Maar dat wordt voor allen beter met het toenemen van de levensduur. Misschien is de terugval van het salaris naar een pensioeninkomen te groot in Frankrijk. Maar nee, ook daar is het gemiddelde in de Unie lager (63,5%) dan in Frankrijk waar men gemiddeld dik 73% van het laatst genoten pensioen ontvangt. Zoals iemand verzuchtte: “Frankrijk is een paradijs, waar de mensen denken in de hel te leven”.