Nieuws Algemeen

“Met het oog op morgen” Occitaans Dagboek – augustus 2020, door Frits Baylé,

Occitaans Dagboek – augustus 2020.
Door: Frits Baylé.

 

 

Na m’n ooglidoperatie heb ik weer een heldere kijk op het gebeuren rond mij en zelfs op het wereldgebeuren. Althans dat verbeeld ik me en de enthousiaste reacties op mijn vorige Dagboek, lieten mij weten op de goede weg te zijn. Ik werd zelfs geadviseerd de tekst in het Frans te vertalen en aan Macron op te sturen…Nou denkt Macron alles veel beter en het best te weten (wat hem steeds zwaarder wordt aangerekend, getuige de uitslag van de Gemeenteraad verkiezingen) dus die vertaalslag ga ik maar niet aan.

Met het oog op morgen   Foto door Alex Knight via Pexels

Er was ook een lezer die mij probeerde gerust te stellen: “over de schulden die wij als naties maken hoefde ik me geen zorgen te maken. De VS en de EU creëren er zoveel van als ze goed dunkt. En er kraait geen haan naar of ze wel of niet verrekend worden…Bedrijven gaan er failliet aan, zulke machten niet. Het is allemaal maar virtueel… ”, schreef hij ongeveer.
De centrale banken van de VS, Engeland, de Euro Zone en Japan hebben inderdaad alleen in 2020 al $3.700.000.000.000.000,- aan reserves gedrukt, vooral om staatsschulden te kopen, waardoor ook op de lange termijn we kunnen rekenen op een laag rentetarief. Het IMF voorspelt dat de rijke landen 17% van hun gezamenlijk GDP zullen besteden om $4,3 triljoen, of heet dat biljoen in het Nederlands, aan belastingverlagingen en investeringen te dekken die bedoeld waren om de economie tijdens de crises draaiend te houden…
En dan zie ik Rutte vechten om 500 miljard aan giften terug te brengen tot 390 miljard en denk: dat doet hij niet omdat het over virtueel geld gaat. Nou speelde natuurlijk ook zijn angst mee dat met zo’n EU-budget de Unie te veel een federale eenheid gaat vormen. Dat het fameuze ‘Hamiltonian-moment’ zou ontstaan. Het moment waarop aan het einde van de 18de eeuw Alexander Hamilton, één van de grondleggers van de Verenigde Staten en hun eerste Staatssecretaris van Financiën, de financiële afhankelijkheid en verbondenheid tussen de Staten van de jonge Amerikaanse natie institutionaliseerde.
Ik denk ook dat de term ’virtueel geld’ verkeerd is. Maar we kunnen wel vaststellen dat de voorwaarden voor de afbetaling van leningen en de terugbetalingstermijn zo ver kunnen worden opgerekt dat de huidige generaties er niet meer van wakker liggen. Maar afbetalen zeker, niks virtueel. En vooral ook oppassen dat inflatie beperkt blijft. En vertrouwen blijft het steekwoord als het over geld en commercie gaat. Daarom moeten de zwakke broeders in de EU geholpen worden. Om dat vertrouwen en om op goede voet met Trump te komen, betaalde Engeland zijn schuld aan de VS, opgelopen na de 2de Wereld Oorlog, kortgeleden af. Het hielp niet om tot een vrij-handels akkoord te komen, dat niet, maar zo’n schuld afdoen met “ach die schulden, geen probleem, ze drukken er in Frankfurt, Londen en Washington gewoon wat eurootjes, pondjes en dollartjes bij”, nee zo zit ’t niet! We moeten op de steeds groter wordende kleintjes letten. Dat begrepen zelfs Franse en naar ik hoorde ook Spaanse en zelfs Italiaanse kranten.
In Frankrijk spreken we over een Dette Covid van zo’n 150 miljard die we in 2042, ik zal het niet meer meemaken, willen hebben afgelost, terwijl we de interest van de ‘gewone’ staatsschuld van 100% van het Franse GDP betalen en de hoofdsom naar het lijkt eeuwig voor ons uitschuiven. Nou kan dat ook redelijk eenvoudig zolang de rente laag blijft…
Voor de Europese Unie spreken we dus nu over een schuld van 750 miljard ter leniging van de Corona perikelen, het zogenaamde ‘Next Generation EU’-fonds en 1800 miljard budget voor de komende zeven jaar. In een open brief in Le Figaro leggen Ursula Von der Leyen en Thierry Breton uit hoe dat fonds zal worden besteed. Namelijk aan essentiële investeringen en hervormingen die de werkgelegenheid en de macht van Europa op mondiaal niveau zullen moeten waarborgen. Het budget zelf zal voor 30% worden besteed aan het oplossen van het klimaatprobleem als onderdeel van het Europese ‘Pacte Vert’. Voor de aflossing van het fonds zal een belasting worden opgelegd aan de numerieke reuzen (de GAFA brothers die zich ook al voor het Amerikaanse Congres moesten verantwoorden), een belasting op niet recyclebare producten, en heffingen op kolen en CO2 uitstoot.

 

 

 

Waar het schrijven van ‘nationale romans’ toe leidt.
En dan wordt in Minneapolis een African-American vermoord. Ik zeg African-American omdat ik dan niet het woord ‘zwarte’ hoef te gebruiken. Voor mij zijn de woorden zwart en wit dé woorden die de absolute tegenstelling uitdrukken. Zwart/wit denken of doen, moet je voorkomen, is fout. Waarom dan blanken, wit noemen en negers, zwart? Trouwens staat blank niet gewoon voor het Franse blanch?
Maar laat ik beginnen te zeggen dat ik die moord schande vind. Dat racisme schande is. Dat discriminatie schande is. Dat slavenhandel en slavernij verboden hadden moeten worden en nog steeds verboden moeten zijn. Dat kolonialisme vaak tot excessen heeft geleid. Dat we moeten proberen dat, wat we nu fout en mensonwaardig vinden, zien te voorkomen. Dat voorop gesteld.
Laat ik ook meteen zeggen, dat ik niet geloof dat racisme en discriminatie ooit zullen verdwijnen. Zolang de maatschappij niet kan voorkomen dat de gevangenissen meer bevolkt worden door negers of Marokkanen, om maar eens een paar gediscrimineerde groepen te noemen, zal er een alibi blijven hen niet op te nemen in een blanke maatschappij. Maar niet alleen maatschappelijke ongelijkheid (in de VS verdient een gemiddelde negerfamilie, 60% van een gemiddelde blankenfamilie en bezitten zij aan goederen 10% van wat een blankenfamilie bezit), maar ook de ongelijkheid in voorkomen en geaardheid, geeft de mens, ook de gekleurde mens, de mogelijkheid zijn onzekerheid, vaak ook zijn angst, te verbergen achter discriminerend en agressief gedrag.
Eén van de leidraden in mijn leven, ik heb het al meerdere malen geschreven, is het gezegde: “wat gij niet wil, dat u geschiedt, doe dat dan ook een ander niet”. Daarmee veroordeel je racisme en discriminatie. Slavernij ook, kolonialisme niet. We bekijken de geschiedenis altijd met de ogen van het heden en schrijven zo onze nationale roman. Daarin hoort koloniaalbezit eigenlijk niet thuis, want het woord kolonialisme houdt tegenwoordig vooral de excessen in waartoe koloniaal bezit heeft geleid: uitbuiting, slavernij, moord. Die koloniën hebben echter ook vaak hun eerste aanzet tot kennis en welvaart aan de kolonisten te danken. Ondanks alles ook, blijft Engeland het beloofde land voor veel Pakistanen, blijft Amerika de droom van veel Soedanezen, Frankrijk toevluchtsoord voor veel Noord-Afrikanen.
Ik kan weinig begrip opbrengen voor mensen die nu nog steeds gebukt gaan onder de slavenhandel in de 17de eeuw. Ik kan me hoogstens hun verontwaardiging daarover en over het feit dat slavernij nog zolang kon voortbestaan voorstellen. Maar dat die verontwaardiging dan tot een beeldenstorm leidt, lijkt mij alweer, redelijk onwaarschijnlijk. Daarbij komt, dat het neerhalen, besmeuren en vernielen van beelden niets verandert aan de situatie, niets rechtzet ook, noch de geschiedenis herschrijft. Voor mij zijn die beeldenstormers in hun, onder slavernij in Bangladesh gemaakte T-shirtjes, gewoon vandalen, gedreven door andere motieven. Het prachtige beeld van minister Colbert, die onder Lodewijk XIV de Code Noir introduceerde is alweer van de bloedrode verf ontdaan. De zaal van waaruit Frankrijk wordt geregeerd blijft Colbert’s naam dragen.
Maar ook de beelden van De Gaulle (Algerije!), Columbus, Voltaire, Gandhi, Churchill, Jan Pietszoon Coen (voor Nederlanders minder onbegrijpelijk), Napoléon (voor vele Fransen onbegrijpelijk) en zelfs zijn Joséphine, Roosevelt en ga zo maar door kregen ervan langs. Jammer, vaak onherstelbaar, terwijl een klein bordje met een door de tijd bijgestelde beschrijving, voor de enkele geïnteresseerde voldoende zou zijn geweest. Heeft George Orwell dit alles voorzien toen hij in zijn ‘1984’ schreef ”de boeken waren herschreven… de beelden, straten en gebouwen kregen nieuwe namen…”?
Ook Kuifje als hij naar Congo gaat, is taboe, alle westerns met moordlustige indianen idem dito. Lou Reed als hij zingt over “coloured girls, singing doo, doo, doo” het zou niet meer kunnen. We kunnen zo gekscherend doorgaan, maar ons ook realiseren dat we iets voorzichter moeten formuleren, iets kritischer de stereotypen moeten hanteren. Waarom mensen irriteren, kwetsen zelfs, zonder dat bewust te willen doen?
Daarom is het goed als er een wet wordt goedgekeurd door de Franse Assemblée Nationale tegen “het zaaien van haat op het internet”, de Wet Avia ingediend door de LREM (Macron) gedeputeerde van Parijs, Laetitia Avia. Ik hoop dat wat ik hierboven stelde aanleiding zal zijn tot discussie, maar had ik hetzelfde via Twitter, Facebook of YouTube de wereld ingestuurd, dan zou ik verzekerd zijn van minimaal haatmails…En toch besliste de Conseil Constitutionnel dat de Avia Wet niet wettig is en in strijd met ‘de vrijheid van meningsuiting’. Onbegrijpelijk, misschien ook wel ouderwets, een visie stammend uit een tijd dat wij nog moesten strijden voor dat recht, terwijl wij nu, in de Westerse wereld althans, in een cultuur terecht zijn gekomen waarin wij niet vrijheid, maar vrijheid in gebondenheid moeten nastreven. Niet alles, zelfs veel, kan niet meer, willen wij het leven, het samenleven, leefbaar houden. Een taak voor Brussel hier wat aan te doen, misschien?

 

Panta rhei…
Ja, alles stroomt. Alles is aan verandering onderhevig. Nog geen drie jaar geleden schreef ik enthousiast over de deeleconomie, ingeluid door Uber en Airbnb, die het voor de kleine man mogelijk zouden maken er met zijn auto als taxi een centje bij te verdienen en de dure hypotheek, door tijdelijke verhuur van het huis, draagbaar te maken. Wat een prima streven. En wat zie je, het idee verandert in een bedrijf, het bedrijf in een werkgever, die financiering nodig heeft en voor tientallen miljarden aan fondsen werft, die op de beurs bijna 100miljard dollar vertegenwoordigden. En dan komen er problemen en processen, wordt het taxibedrijf ook nog eens ontwikkelaar van autonoom rijdende auto’s, gaat het kamerverhuren over in hotels exploiteren en televisieprogramma’s produceren. En als dan het coronavirus toeslaat, rijdt geen auto meer op straat wat leidt tot een terugval van 80% van het aantal ritten en volgen er een miljoen huurafzeggingen die resulteren in een miljard dollar aan terugbetalingen. En dus: ontslaat Uber een kwart van zijn staf, 6700 werknemers. En dus ontslaat Airbnb ook een kwart: 1900 man. En als straks weer alles ‘gewoon’ is, gaat dan alles weer ‘gewoon’ door? Een deeleconomie, kom toch!
Dat veel verandert merkte ook Macron tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Van de ruim 35.000 Franse gemeenten (er zijn er al zo’n 1500 gesaneerd!), hebben er maar 454 meer dan 20.000 inwoners. En er zijn maar 1416 gemeentes met meer dan 1000 inwoners! Dan blijven er zo’n 33.500 gemeentes, zeg maar dorpen, met minder dan 1000 inwoners over! Dat maakt Frankrijk vaak zo aardig. Maar qua besturing ook zo duur en qua infrastructuur vaak zo onbestuurbaar (en ik spreek niet over de wegen, die, hoewel Frankrijk op de internationale ranglijst is teruggevallen naar de 7de plaats, er fantastisch bijliggen). Maar om die 454 draait het. Daar en in speciaal de grotere steden kwamen de ecologen, de groenen, sterk op. Toch vertaalde zich dat in maar 12 steden waar zij, samen met de socialisten het bewind mogen uitmaken. Niks geen ‘groene golf’, meer een mand vol ‘vijgen’: groen van buiten, rood van binnen. En een oorvijg voor Macron, die nog iets aan invloed kon overhouden door zijn lijst 28x met rechts te associëren en 11x met links… Maar ook de socialisten zijn niet echt blij: in 149 (grotere) steden mogen zij aan het stuur zitten. Onder die steden vielen wel Lyon, Dijon en Parijs waar Hidalgo net als Aubry (u weet wel van de 35urige werkweek) in Lille het met steun van de groene EELV konden redden. Ook Frankrijk’s tweede stad Marseille werd na veel tumult links en, spectaculair, het arme en al 100 jaar communistisch bestuurde Saint-Denis bekeerde zich tot de PS. Gelukkig kwam Le Pen’s RN niet verder dan 6 steden, waaronder wel Perpignan.
En zo gaat Macron zijn ‘laatste 600 dagen’ in. Frankrijk kent ook het ‘spoil system’, waarbij tussentijds van Ministers en andere hoge partijfunctionarissen wordt gewisseld. Daar hoorde natuurlijk Éduard Philippe, zijn zeer populaire Minister-President bij, die Macron te veel in de schaduw zette. Hij werd LREM-burgemeester in Le Havre. De uitslag van de verkiezingen zorgde er voor dat nieuwe Prefecten voor 18 Departementen werden aangesteld, terwijl 15 andere werden overgeplaatst…Voorlopig moet, naast zes nieuwe Ministers, de tamelijk onbekende Jean Castex het van Philippe overnemen. We’ll see…
Wat ook verandert, hoewel langzaam, is de lijst van meest gelezen ‘klassieken’. Ik zou graag die van Nederland zien, om die met die van Frankrijk te vergelijken en te kijken of het culturele imago van mijn gastland weer dubbel en dwars bevestigd wordt. Een lijst van 20 titels waarop Flaubert, Hugo (4x), Beaudelaire, Camus (3x) maar ook Jane Austen (2x) en La Fontaine voorkomen. Ik noem de eerste vijf: 1) La Peste (Albert Camus), 2) 1984 (George Orwell), 3) L’Étranger (Albert Camus), 4) Antigone (Jean Anouilh) en 5) Orgueil et Préjugés (Jane Austen).

En ook het leven ebt voor ons allen weg. Soms kunnen we dat wat uitstellen, zoals bij deze covid-epidemie. Het Londense Imperial College berekende dat zonder de genomen maatregelen er in Frankrijk geen 30.000 Fransen zouden zijn overleden, maar 690.000! En volgens de Berkeley Universiteit zouden in China, Zuid-Korea, Italië, Iran, Frankrijk en de VS (een bijzonder rijtje landen!) gezamenlijk 530 miljoen sterfgevallen zijn voorkomen… En dan weigeren er grote groepen mensen zich aan de voorgeschreven maatregels te houden, omdat zij indruisen tegen onze grondwettelijke vrijheid van handelen. Ik had het al eerder in dit Dagboek over achterhaalde visies.

Wie niet ontsnapte aan de dood was Ennio Morricone op 91jarige leeftijd overleed de grote Italiaanse componist. Hij maakte films als ‘Once upon a time in the West’ onvergetelijk met het schrille geluid van een harmonica. En Vera Lynn werd 103. Ze overleefde de 1ste Wereld Oorlog en gaf duizenden hoop op een goed einde van de 2de met songs als ‘We’ll meet again’ en ‘The White Cliffs of Dover’. Vooral voor Nederlanders die in het buitenland wonen riep het afscheidslied ‘We’ll meet again, don’t know when…’ van de jaarlijkse Amstel-concerten emoties op, die maar weinig liedjes kunnen veroorzaken. Daar is haar vertolking niet meer voor nodig. En Milton Glaser overleed. Hij werd 91. Weinigen van mijn lezers zullen zijn naam herkennen. Hij was een begenadigd Amerikaans grafisch ontwerper. In de 60er, 70er jaren toen ik grafische tentoonstellingen voor Drukkerij Sigfried in Amsterdam organiseerde, zorgde ik dat werk van zijn Push Pin Studios, maar ook werk van Herb Lubalin de grote ontwerper achter de televisie -organisatie CBS, hier te bewonderen viel. Lubalin tekende voor het beroemde ‘oog’ van CBS, Glaser werd wereldberoemd door het logo dat hij voor de stad New York maakte ‘I love NY’ met het rode hart op het witte fond. Ja, ook die toewijding waarbij de spatiëring van elke letter en elk woord werd gewogen is voorbij. De computer bepaald die voor ons, snel en slordig, liefdeloos ook.
En dat gaat niet voorbij.

Modern times.