Aanleiding voor het oktoberseminar waren de lokale inschrijvingsproblemen voor de optie Nederlands op het baccalaureaat . Constatering : Overal in Frankrijk problemen. Twee punten kwamen aan de orde: De examens Nederlands op het baccalaureaat. En het onderwijs van de Nederlandse Taal in Frankrijk. Voor de problemen rond de examens heeft de Culturele afdeling van de Ned. Ambassade contact opgenomen met het Franse ministerie van onderwijs om enige duidelijkheid te krijgen. Wat de onderwijs situatie betreft: Vertegenwoordigers van instellingen voor Nederlands onderwijs (NOB-scholen,( NOB = Nederlands onderwijs in Buitenland), les- en bijles-initiatieven, universiteiten inventariseerden de huidige situatie van het Nederlands als “ Langue Vivante, (“LV”) binnen het Franse schoolsysteem. Zowel de examen situatie als de onderwijs situatie blijft voorlopig erg ingewikkeld voor een ieder die niet direct op de hoogte is.

De examen situatie

Frankrijk is opgedeeld in 31 “Académies”, bestuursorganen, die een soort equivalenten van de Préfecturen zijn, maar die uitsluitend afhankelijk zijn van het Ministerie van de “Education Nationale”, en zich dus alleen bezig houden met bestuurlijke problemen rond alles wat onderwijs aangaat.

Examen doen in vreemde talen. Er bestaan twee soorten vreemde talen in het Franse onderwijs systeem, de gangbare talen, als bijvoorbeeld Engels, Spaans, Duits, en de zeldzame talen, waaronder het Nederlands valt.Voor de gangbare talen zijn de examentoetsen verplicht.Voor de zeldzame talen stelt het Franse Ministerie van Onderwijs in het begin van het jaar een lijst op van académies waar bepaalde zeldzame talen kunnen worden geëxamineerd in juni van dat jaar ( “La Liste Langues”). Deze lijst wordt in april gepubliceerd in het “Bulletin Officiel” na navraag bij de verschillende académies over de aanwezigheid van een examinator ter plaatse. Er bestaan niet veel, door de Franse wetgeving bevoegde, examinatoren Nederlands in Frankrijk. De juiste vereisten om examinator te zijn, zijn nog steeds onduidelijk, hoewel één van de vereisten is werken of gewerkt te hebben in het Franse Onderwijs systeem. Dat is dan ook de (officiële) reden dat er maar op 10 Académies de examens Nederlands kunnen worden afgenomen. (Aix-Marseille, Créteil, Grenoble, Guyane, Lille, Nancy-Metz, Parijs, Reims, Straatsburg, Versailles).

De verschillende examen toetsen.

Er zijn verschillende soorten baccalaureaat. Voor elk van de “bac” varianten ( Général, Technologie, Professionnel) en voor iedere onderwijs richting, (Littéraire, Economie et social, Scientifique), ligt het examen niveau, de examenvorm (mondeling of schriftelijk) en de duur daarvan vast. Binnen deze vormen zijn nu ( bij het bac. général) twee examen proeven mogelijk: de verplichte vorm ( épreuve obligatoire ) en de vorm van een keuze vak (épreuve facultative orale of EFO). De verplichting van de Académies ten opzichte van het afnemen van deze examens.

• Epreuve obligatoire ( LV2) van examen zeldzame talen. In het geval dat een leerling die Nederlands als een verplichte examentoets heeft, en de naam van de Académie waar het examen Nederlands mogelijk is op de “ Liste Langues” voorkomt, is deze académie verplicht de leerling examen te laten doen!
  Deze verplichting geldt ook als er ter plaatse geen examinator (meer) aanwezig is. In dat geval moet de académie het de kandidaat mogelijk maken om in een andere Académie het examen af te leggen. (Het is niet geheel duidelijk of een kandidaat dit examen ook kan doen als de Académie waarin hij examen doet niet op de fameuze lijst staat en/of hij dezelfde rechten heeft als de kandidaat in het eerste geval : Zou hij ook naar een andere Académie kunnen gaan om examen te doen ? ) Zowel leerlingen die klassikaal, op een Frans lyceum, Nederlands onderwijs hebben gehad, als leerlingen die dat niet gehad hebben maar die menen een zodanig niveau van de Nederlandse taal te hebben om er examen in te doen, kunnen zich inschrijven voor de épreuve obligatoire. De Académies zijn hier aan de zelfde verplichtingen gebonden. In ruil bijvoorbeeld voor een andere taal, die dan als een épreuve facultative kan worden afgenomen.
• Epreuve Facultative Orale (Optie of LV3) van examen zeldzame talen. Staat de Académie op de “Liste Langues” , dan is er geen probleem voor de leerlingen om dit examen af te leggen. Echter, als de académie niet op de lijst voorkomt, dan is zij niet verplicht de inschrijving van een leerling te aanvaarden, noch te faciliteren. Bovendien kan deze leerling dan ook dit examen niet afleggen in een andere académie die wel op de lijst staat. Volgens de vertegenwoordigers van de Ambassade bestaat deze situatie wettelijk sinds 2007, maar de wetstekst schijnt moeilijk te vinden te zijn.

Doel van de werkgroep I

De werkgroep streeft naar meer duidelijkheid in de examen voorwaarden, en uitbreiding van de mogelijkheden om Nederlands als examen vak te kunnen doen voor alle leerlingen binnen alle Académies in heel Frankrijk. Praktisch gezien betekent dit dat er examinatoren gezocht en gevonden moeten worden.

Waarde het Franse Bac

De waarde van het Nederlands als examen vak op het Franse Baccalauréaat is niet afdoende om zonder meer toegelaten te worden tot Nederlandse instellingen voor hoger onderwijs. Onderwijs van het Nederlands in Frankrijk. Nadat bij centrale inschrijving via “Studie link” het diploma-niveau door de Nederlandse instanties ( het Nuffic) is goedgekeurd, is iedere opleiding vrij om bij een buitenlands diploma aanvullende taal-toegangseisen te stellen, zoals Staatsexamen, Certificaat Nederlands als vreemde Taal of aanvullende tests, examens of cursussen. Er bestaan onderwijs instellingen in Frankrijk die direct afhankelijk zijn van het Franse Ministerie van Onderwijs, andere instellingen zijn afhankelijk van het Ministerie van Onderwijs in Nederland. De criteria van de niveaueisen verschillen van land tot land.

Doel van de Werkgroep II

De werkgroep wil proberen tot meer samenwerking te komen tussen de onderwijs instellingen van beide landen om een duidelijke gemeenschappelijke taalonderwijs politiek te voeren.
Tot slot. In de toekomst wil de werkgroep een centraal informatiepunt starten. Voorlopig kan men voor vragen terecht bij: cienof@gmail.com . Ook de eigen ervaringen kan men hier melden. Het komende jaar zal de werkgroep opnieuw samenkomen om te zien of er enige vooruitgang geboekt is.

| Meer...