De clichés voorbij, is het wel zo dat de verschillende volkeren op verschillende manieren waarde toekennen aan de individuele kwaliteiten. Het hoort bij de dominante levenshouding van het land en heeft in de loop der eeuwen zijn stempel gedrukt op taal en cultuur. De punctualiteit, ook in de privé-sfeer, wordt bijvoorbeeld veel meer gewaardeerd in Duitsland dan in Frankrijk. Hetzelfde geldt voor het legendarische Britse vermogen om onder alle omstandigheden kalm te blijven. Maar wees gerust: de Fransen hebben tegen al die superieure eigenschappen van hun buren hun eigen geheime wapen: het ‘Système D’! En, zoals vaker bij diepgewortelde culturele trekken, is het woord bijna niet te vertalen. ‘D’ komt uit ‘Débrouille’, de capaciteit om – met beperkte middelen - originele doch doeltreffende oplossingen te verzinnen voor allerlei praktische problemen, van het staken van het openbare vervoer tot en met het lekken van het dak. De kwaliteit zelf heet dan de ‘débrouillardise’, en ‘être débrouillard’ is het mooiste geschenk dat de goede fee aan een Franse pasgeborene kan schenken. Het is een combinatie van handigheid, creativiteit, goede connecties en doorzettingsvermogen die in het leven bijzonder nuttig zal zijn.

Het klinkt al zo leuk. Net zoals het achtervoegsel ‘et’ of ‘ette’ iets kleins en liefs aangeeft, wekt voor de Fransman ‘ouille’ een ongecompliceerd, volks, vertrouwd, bijna intiem gevoel. Denk aan de ‘bonne bouille’ (sympathiek gezicht), aan het bijna liefkozende scheldwoord ‘Fripouille!’, of aan ‘chatouiller’ (kittelen). Aangezien ‘brouiller’ ‘in de war schoppen’ betekent, krijgt men bij ‘débrouiller’ het beeld van een kundige handeling, zoals een visser die zijn netten uit de knoop haalt. Wel een ervaren hobbyvisser dan, want het mooie aan ‘la débrouille’ is dat het niet professioneel is, niet iets geleerds, maar een goed benutte natuurlijke gave. Alleen het uitspreken van het woord doet de Fransen al genieten. Als u aan een welvarende Franse entrepreneur vraagt hoe de zaken gaan, antwoordt hij met een grijns op zijn gezicht: ‘On se débrouille…’, wat letterlijk betekent dat hij het wel ‘kan volhouden’, maar eigenlijk duidelijk toont dat het heel goed gaat. Dus, wanneer u klaar bent met uw – grotendeels eigenhandige- verbouwing, en als u met gepaste trots al dat moois aan uw buren toont, en dat zij zich verbazen over zoveel vernuft en vragen gaan stellen, antwoord dan maar met glanzende ogen “Système D!”. Dan hebt u het echt bij hen gemaakt! door Sylvain Lelarge

| Meer...